Адам туралы — 39-бет 4641
Сұрыптау:
Ескі байдан жұрт қалмас,
Жаңа байдан шөп қалмас.
Жаңа байдан шөп қалмас.
Негізгі мағынасы Бұрыннан бай болып келе жатқан адамнан ел арылмайды, оның маңында әрқашан жұрт жиналып жүреді, өйткені…
Ескіге жаңа өлшеуші,
Жаманға жақсы өлшеуші.
Жаманға жақсы өлшеуші.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ескі нәрсені жаңа өлшеуішпен өлшеу, жаман нәрсені жақсы өлшеу. Астарлы…
Ескі жұрттың қадірін көшкенде білер,
Қас жақсының қадірін өлгенде білер.
Қас жақсының қадірін өлгенде білер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір нәрсенің немесе бір кісінің шын құнын ол қолынан шыққанда…
Ескі киім - жаңа киімнің қорғаушысы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ескі киім жаңа киімнің үстінен киілсе, оны тозудан, кірден, жыртылудан…
Ескі киімнің биті ащы,
Жетімнің тілі ащы.
Жетімнің тілі ащы.
Негізгі мағынасы Ескі, жуылмаған киімге бит көп түседі, оның шаққаны қатты ашиды. Жетімнің де тілі ащы: көп жәбір…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ескі мешітке көкек азаншы,
Есі кеткен ауылға есек азаншы.
Есі кеткен ауылға есек азаншы.
Негізгі мағынасы Ел тастап кеткен ескі мешітте азан шақыратын адам жоқ, оның орнына көкек шақырады. Есінен адасқан…
Ескіні еске алмай, жаңа жадыңа түспейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өткен тәжірибені, бұрынғыны ұмытпай, содан сабақ алса ғана жаңа нәрсені дұрыс…
Ескіні жамағанның есі шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ескі, тозған, сапасы кеткен нәрсені қайта-қайта жамау адамды әбігерге салып, уақытын да…
Ескісіз жаңа болмас,
Жамансыз жақсы болмас.
Жамансыз жақсы болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде жаңа нәрсенің бәрі ескінің жалғасы екенін білдіреді. Яғни, бүгінгі жақсы, жаңа…
Ескі сөз - жаңа сөздің қазығы,
Жақсы кісі - жаман кісінің азығы.
Жақсы кісі - жаман кісінің азығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бұрынғы айтылған дана сөздің кейінгі жаңа ойға тірек болатынын білдіреді. Яғни ескі сөз…
Ескі темір біз болмас,
Ескі мата бөз болмас.
Ескі мата бөз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ескі темірден біз жасалмайды, ескі матадан сапалы бөз шықпайды. Астарлы…
Ескі ханның ақылы жүрмес,
Жаңа ханның бұйрығы жүрмес.
Жаңа ханның бұйрығы жүрмес.
Негізгі мағынасы Мақал билік ауысқан сәттегі берекесіздікті суреттейді. Ескі ханның уақыты өтті, оның ақылы мен сөзін…
Естіге екі сөз жетеді.
Негізгі мағынасы Есті адамға көп сөздің керегі жоқ: ол аз ғана ишарадан, қысқа ескертуден-ақ істің мәнін түсінеді…
Естіген құлақта жазық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам біреуден бір сөзді естісе, ол сол сөз үшін кінәлі болмайды. Астарлы…
Естігеннен көрген артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуден естіп білгеннен гөрі, өз көзіңмен көріп, нақты тәжірибе арқылы…
Есті елін табар,
Ессіз жаттың отын жағар.
Ессіз жаттың отын жағар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылды, есті адамның өз елін, өз жұртын, өз ортасын қадірлейтінін айтады. Есті адам туған…
Естімеске айтқан есіл сөзім,
Жыламасқа жылаған екі көзім.
Жыламасқа жылаған екі көзім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда адам өз сөзінің бағаланбай, құнсыз жерде айтылғанына налиды. Бірінші жолда «естімеске…
Есуастан ел сұрама,
Есерсоқтан жөн сұрама.
Есерсоқтан жөн сұрама.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы кем, есі дұрыс емес адамнан елдің жайын да, дұрыс жолды да сұраудың…
Ет артқан түйеге ит ереді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ет артылған түйенің соңынан иттің еруі. Астарлы мағынасы: пайдасы, ырысы…
Ет асса, нан қалмайды.
Негізгі мағынасы Ет асылған үйге жұрт жиналады: ет піскенше қонақтар шай ішіп, нан, бауырсақ жейді, ет тартылғанда да…
Етегі елпі, жеңі желпі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай әдемі, сәнді көрінгенімен, ішкі мазмұны әлсіз, жеңіл-желпі адамды не істі меңзейді…
Етегі жаман төрге шыға алмас,
Жеңі жаман ас іше алмас.
Жеңі жаман ас іше алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, киімнің етегі жыртық, шалбарының не шапанының төменгі жағы нашар…
Ет жемей жатып тұздық,
Асатпай жатып құлдық.
Асатпай жатып құлдық.
Негізгі мағынасы Етті әлі жемей жатып тұздық сұрайды, ас бермей жатып құлдық ұрады: істің ретін бұзып, соңғысын алға…
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Негізгі мағынасы Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдіреді…
Етік жамағанды көрдік,
Тақия жамағанды көрмедік.
Тақия жамағанды көрмедік.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай ұсақ көрінгенімен, адамның орынсыз, ұятсыз мінезін сынайды. Етік жамау — қалыпты…
Етікшіден құлаш қаш,
Бізі тиер көзіңе,
Тілі тиер өзіңе.
Бізі тиер көзіңе,
Тілі тиер өзіңе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз ісінің иесінен аулақ жүрген дұрыс екенін ескертеді. Етікші етік тігеді, бірақ оның…
Етке тойғанның емі табылмайды.
Негізгі мағынасы Етке әбден тойған, асты шамадан тыс жеген адам ауырып қалса, оған ем табу қиын деген ой. Халық…
Етпен қарын тоқ,
Ниетпен жаның тоқ.
Ниетпен жаның тоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тек тән қажетін емес, жан қажетін де ойлау керегін айтады. Тура мағынада, ет жеп…
Ет сасыса, тұз себер,
Тұз сасыса, не себер?
Тұз сасыса, не себер?
Негізгі мағынасы Ет бұзылып сасыса, оған тұз себіп сақтап қалуға болады; ал тұздың өзі бұзылса, оған не себесің? Мақал…
Ет сүйексіз, күріш күрмексіз болмас.
Негізгі мағынасы Етті сүйексіз, күрішті күрмексіз табу қиын: ет сүйекке жабысып тұрады, күріш алқабында күрмек шөп…
Ет тәттілігін қойса,
Мен ұрлығымды қояр едім.
Мен ұрлығымды қояр едім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға еттің дәмі қатты ұнайды, сол сияқты ұры да өз ісін тоқтатқысы…
Еттен өткен таяқтан,
Cүйектен өткен сөз жаман.
Cүйектен өткен сөз жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: таяқ денені соғып, ауырса да, жара уақыт өте жазылады; ал сүйекке жеткен…
Ешкі бақтым - еңіреп бақтым.
Негізгі мағынасы «Ешкі бақтым - еңіреп бақтым» деген мақал малдың ең қолайсыз, бейнеті көп түрін баққан адамның көрген…
Ешкі бастаған қой егінге түсер,
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ешкі бастап жүрген қой отары егінге кіріп кетеді деген ойды білдіреді…
Ешкі жейді ебелек,
Ешкіні жейді кебенек.
Ешкіні жейді кебенек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдегі себеп пен салдарды астарлап көрсетеді: ұсақ, бейқам әрекеттің соңы өзіне кесір…
Ешкі қырыққан сайын бір өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ешкіні қайта-қайта қырқай берсең, ол әлсіреп, ақыры өліп қалуы мүмкін…
Ешкілі қой өреген.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: ешкі араласқан қой өріске құмар, алысқа жайылғыш келеді. Қой табиғатынан жуас…
Ешкілі үй ағы көп сиырлымен тең.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ешкісі бар үйдің ақ уызы мен сүті көп болғаны, яғни тұрмысы шағын болса…
Ешкі сойғанның екі амалы бар:
Мүйізі- пұшпағына сап,
Терісі - бұтына қап.
Мүйізі- пұшпағына сап,
Терісі - бұтына қап.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ешкіні сойғанда оның мүйізін пұшпаққа, терісін бұтына қаптап пайдалану…
Жаба берсе жаланы,
Жаладан жұғын қалады.
Жаладан жұғын қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге жаланы қайта-қайта жаудыра берсе, сол жаланың бір бөлігі болса да…