Адам туралы — 40-бет 4641
Сұрыптау:
Жабағы - тай деп қорлама,
Жолға шықса, ат болар.
Жолға шықса, ат болар.
Негізгі мағынасы Жабағы мен тайды әлі жас, мінуге жарамайды деп кемсітпе: ертең жолға шықса, ол да жақсы ат болады…
Жабайы шөп егінді аздырар,
Еріншектік ерді аздырар.
Еріншектік ерді аздырар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жабайы шөп егіннің өсуіне кедергі келтіріп, өнімді азайтады. Астарлы…
Жабу жауыннан сақтайды,
Жады жауырдан сақтайды.
Жады жауырдан сақтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үстіңдегі жабу адамды жауыннан қорғайды, ал жауыр болған жерді әлсін-әлсін…
Жабу қисың емес, түйе қисық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай жаман көрінген нәрсені орынсыз кінәламау керек дегенді білдіреді. Тура мағынасы…
Жабулы қазан жабуымен қалсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қазанның қақпағын ашпай, жабулы күйінде қалдыру. Астарлы мағынасы — бір…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жабыны жалды екен деп
сатып алма,
Жаманды малды екен деп
жақын қылма.
сатып алма,
Жаманды малды екен деп
жақын қылма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы көрінісіне, дәулетіне немесе мал-мүлкіне қарап бағаламау керек екенін айтады…
Жабы семірсе, желік бітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жабы, яғни күтімі нашарлау, әлсіздеу ат семірсе, оның бойына желік кіріп…
Жағымпаз надан жаудан жаман.
Негізгі мағынасы «Жағымпаз надан жаудан жаман» деген мақал сырт көзге жылпос, тіл табысқыш көрінгенімен, ішкі дүниесі…
Жадағайсыз жан қалмас,
Жаға берсе, тал қалмас.
Жаға берсе, тал қалмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жадағай, яғни сырт киімсіз адам болмайды; бір нәрсе жиі жағылса, тал да…
Жаза баспас қадам жоқ,
Жаңылмайтын адам жоқ.
Жаңылмайтын адам жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының бәрі де қателесетінін айтады. Тура мағынада адам жүргенде сүрініп-жығылуы…
Жаза баспас мерген болмас,
Жаңылмас жан болмас.
Жаңылмас жан болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының қателеспей тұрмайтынын айтады. Тура мағынада мерген нысанаға дәл тигізу үшін…
Жазалы ұрының бір беті қара,
Жазалы айғақтың екі беті қара.
Жазалы айғақтың екі беті қара.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұры да, айғақ та істің ақ-қарасын өзгертпей, шындық алдында жауап береді…
Жазасын тартпайтын жамандық болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — істелген жаман іс, әділетсіз әрекет немесе теріс қылық бір күні міндетті…
Жазыққа - жаза, айыпқа - әнжі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жазық істеген адамға жаза, айып істеген адамға сөгіс немесе тиісті шара…
Жазымсыраған қыстан без,
Жасымсыраған қыздан без.
Жасымсыраған қыздан без.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай именіп, шын ойын жасырған адамнан сақ болуды ескертеді. Тура мағынада «жазымсыраған…
Жайылымы болмаса, мал азады,
Қайырымы болмаса, жан азады.
Қайырымы болмаса, жан азады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малға жайылым, өріс керек; егер шөбі шүйгін, қонысы кең болмаса, мал…
Жайылымын тапса, мал семіреді,
Қайырымын тапса, жан семіреді.
Қайырымын тапса, жан семіреді.
Негізгі мағынасы Мал жақсы жайылым тапса, семіреді, күйге келеді; адам жақсылық, мейірім көрсе, жаны семіреді, яғни…
Жайылып төсек, жазылып жастық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның төсегі жайылып, жастығы жазылып, тыныш ұйықтауға, еркін демалуға…
Жайын айтса,
Жайықтан су ауыспайды.
Жайықтан су ауыспайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: Жайық өзені туралы қанша айтсаң да, одан су басқа жаққа ауысып кетпейді…
Жайынның аузы кең, арты тар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай кең, ауқымды көрінген нәрсенің іші тар, пайдасы аз болуы мүмкін екенін білдіреді…
Жайынның құйрығын жеген жатпас.
Негізгі мағынасы Жайын — ірі, дәмді балық, ал оның құйрығын жеген адам тоқ, разы болады деген ишара бар. Мақалдың тура…
Жаққанда түтін шалынады,
Айтқанда сыр алынады.
Айтқанда сыр алынады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сөзінен тануға болатынын білдіреді. От жаққанда түтіннің шыққаны сияқты, адам…
Жақсы адам алтын басын еңкейтеді,
Жаман адам жаман артын тоңқайтады.
Жаман адам жаман артын тоңқайтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы мен жаманды салыстырып тұр. Тура мағынасында «алтын басын еңкейту» — адамның өзінен…
Жақсы адам байқап сөйлер,
Жаман адам шайқап сөйлер.
Жаман адам шайқап сөйлер.
Негізгі мағынасы Жақсы адам сөзін ойланып, салмақтап айтады. Ол біреудің көңіліне тимеуді, шындықты орнымен жеткізуді…
Жақсы адам - ел ырысы,
Жақсы сөз - жан ырысы.
Жақсы сөз - жан ырысы.
Негізгі мағынасы Жақсы адам елге тек пайдасын тигізіп қоймайды, тұтас жұрттың берекесін арттырады. Оның адал ісі…
Жақсы адам қартайса,
Жазып қойған хаттай.
Жаман адам қартайса,
Бықсып жанған шоқтай.
Жазып қойған хаттай.
Жаман адам қартайса,
Бықсып жанған шоқтай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезінің өмір бойы өзгермейтінін меңзейді. Жақсы адам қартайған сайын да қадірі артып…
Жақсы адам қартайса - қазына,
Жаман адам қартайса - қазымыр.
Жаман адам қартайса - қазымыр.
Негізгі мағынасы Жақсы адамның қартайғаны — елге пайдалы, сөзі өтімді, тәжірибесі мол, қадірі артқан қазынамен тең. Ал…
Жақсы адам тауып айтады,
Жаман адам қауып айтады.
Жаман адам қауып айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сөз айту мәнерін мінезімен байланыстырады. Жақсы адам біреуге ескерту айтса да…
Жақсы айғыр енесіне шаппайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы, текті айғыр өзіне жақын енесіне шаппайды, яғни табиғи тәртіпті…
Жақсы Ай мен Күндей,
Жақсылығы баршаға бірдей.
Жақсылығы баршаға бірдей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы адамның қадірін Ай мен Күнге теңеп көрсетеді. Тура мағынасында Ай мен Күн баршаға…
Жақсы - арына құл,
Жаман - малына құл.
Жаман - малына құл.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адам өз арына, яғни ұятына, намысына, адамдық қалпына бағынып өмір…
Жақсы асын жер,
Жаман басын жер.
Жаман басын жер.
Негізгі мағынасы Жақсы адам өз асын жейді, яғни адал еңбегінің игілігін көріп, тыныш өмір сүреді. Жаман адам басын…
Жақсы атағыңды жоғалтқанша,
Жұлыныңды үз.
Жұлыныңды үз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның абыройы мен беделі мал-мүліктен де қымбат екенін аңғартады. Тура мағынасында: керек…
Жақсы ат алдынан сүрінбей,
Артынан сүрінеді.
Артынан сүрінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүйрік те мықты ат алдан сүрінбей, кейде артқы аяғынан шалынып құлайды…
Жақсы ат аяғынан қалады,
Жақсы кісі тамағынан қалады.
Жақсы кісі тамағынан қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы ат көп жүріп, шабысы мен тірлігі арқылы аяқтан тозады; ал жақсы кісі…
Жақсы ат - жанға серік,
Жақсы ит - малға серік.
Жақсы ит - малға серік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы ат адамға жолда сенімді көлік, ал жақсы ит малды күзететін қорған…
Жақсы атқа бір қамшы,
Жаман атқа мың қамшы.
Жаман атқа мың қамшы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы атқа бір-ақ қамшы да жеткілікті, ал жаман атқа қанша ұрсаң да…
Жақсы ат пен жақсы жігіт көптікі.
Негізгі мағынасы Жақсы ат пен жақсы жігіттің қадірі жеке адамның ғана емес, көптің игілігіне қызмет етуімен өлшенеді…
Жақсы аттан жал кетсе де, әл кетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік, бағалы аттың жалы уақыт өте сиреуі, түсуі мүмкін, бірақ оның қуаты…
Жақсы аттан жығылса,
Жаман адам табалар.
Жаман адам табалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік, жақсы ат сүрініп немесе жығылып қалса, жұртқа бір сәт әлсіз…