Есуастан ел сұрама,
Есерсоқтан жөн сұрама.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы кем, есі дұрыс емес адамнан елдің жайын да, дұрыс жолды да сұраудың пайдасы жоқ. Астарлы мағынасы — надан, ұшқалақ, жауапсыз адамның сөзіне сеніп, одан ақыл күту бос әурешілік екенін ескертеді. Дұрыс кеңес те, салмақты пікір де тек ойы орнықты, тәжірибесі бар адамнан табылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «есуас» — ойы шашыраңқы, ақылға қонбайтын адамды білдіреді. «Есерсоқ» — әдепсіз, сабырсыз, жөн-жосықты білмейтін кісі. «Ел сұрама» дегені — үлкен істі, халыққа қатысты мәселелерді кез келген адамнан сұрама, себебі ол шындықты бұрмалап айтуы мүмкін. «Жөн сұрама» — дұрыс бағытты орынсыз жерден іздеме, ақылсыздан ақыл шықпайды деген ойды күшейтеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желідегі жалған ақпаратқа да сай келеді. Мысалы, тәжірибесі жоқ, тек өсек тарататын адамның кеңесіне ерсең, қате шешім қабылдайсың. Сондықтан маңызды мәселе бойынша білімді, сабырлы, жауапты адамдардан кеңес алған дұрыс. Осылайша мақал адамды ойлануға, сүзгіден өткізіп сөйлеуге және сенімді дерекке жүгінуге үйретеді.
Esersoqtan jón surama.