Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.5K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Жарлының бір тойғаны шала байығаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам бір рет тамаққа тоқтығып алса, өзін бірден байығандай сезін...
Жетең жаман болмаса,
Жете жарлы болмассың.
Жете жарлы болмассың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қолындағы барын дұрыс ұстап, өз жағдайын ұқыпты басқара алса, қатт...
Кедейге қонақ болсаң, кекірерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедей, таршылық көріп отырған адамның үйіне қонақ болып барудың өзіндік қиындығы бар екен...
Барында батып іш, жоғында сатып іш.
**Негізгі мағынасы** Бар кезде барды қадірлеп, жоқ кезде қолда барды ұқыпты пайдалану керек деген ой айтылады. Мақалдың...
Жолдағы құйрықтан,
Қолдағы өкпе артық.
Қолдағы өкпе артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жол үстінде көрінген құйрықтан гөрі, қолыңдағы өкпе, яғни бар нәрсенің...
Бай кісі балпаң,
Жарлы кісі жалтаң.
Жарлы кісі жалтаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бай мен жарлы адамның тұрмыс айырмасын бейнелейді. Бай кісі сенімді, орнықты, еркін жүріс...
Кедейге ақ қалта да бір,
Көк қалта да бір.
Көк қалта да бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның қалтасы ақ па, көк пе — бәрібір, өйткені оның ішінде ақша...
Мал балада қалады,
Бай далада қалады.
Бай далада қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мал-мүлік пен байлық адамнан мәңгі еріп жүрмейді, ол ұрпаққа қалады не...
Боталаған түйеден,
Бұлақ суы артылмас;
Құлындаған биеден,
Құдық суы артылмас.
Бұлақ суы артылмас;
Құлындаған биеден,
Құдық суы артылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: боталаған түйе мен құлындаған бие көп су ішеді, сондықтан олардың шөлін...
Адамды кейде баршылық сынайды,
кейде жоқшылық сынайды.
кейде жоқшылық сынайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірі тек молшылықпен не тек таршылықпен өлшенбейтінін білдіреді. Баршылық келге...
Тоқал өр келеді,
Кедей кер келеді.
Кедей кер келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедейліктің адамға тек тұрмыстық қиындық әкелмей, мінез бен әрекетке де әсер ететінін аст...
Қарны ашқан кәрі дауын даулайды.
**Негізгі мағынасы** Қарны аш адам аштықтың азабынан ойы бұзылып, ұсақ-түйекке де ашуланғыш келеді. Мақал тура мағынасын...
Ашта жеген құйқаны тоқта ұмытпа.
**Негізгі мағынасы** Ашта жеген құйқаны тоқта ұмытпа деген мақал адамды көрген жақсылығын, тартқан қиын күнін есінде са...
Күн аязға айналды,
Ет азға айналды.
Ет азға айналды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қысылтаяң, ауыр заманды суреттейді. Тура мағынасында күннің аязға айналуы — жылылықтың су...
Тауда туған баланың
екі көзі таста.
Ашаршылықта туған баланың
екі көзі аста.
екі көзі таста.
Ашаршылықта туған баланың
екі көзі аста.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өскен ортасы оның мінезі мен аңсарын қалыптастыратынын білдіреді. Тауда туған бал...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.