Жоқшылық туралы — 7-бет 330
Сұрыптау:
Қарны ашқан қазанға қарайды.
Негізгі мағынасы Қарны ашқан адам ең алдымен ас іздейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — аш адам қазанға, яғни тамақ…
Қарны ашқан қараша үйге шабады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ашыққан адам қараша үйге, яғни кедейлеу, қарапайым үйге де бас сұғып…
Қарның ашса, қазан ас,
Ет болмаса, сазан ас.
Сазан тамақ емес пе,
Сазан тамақ жемес пе?
Ет болмаса, сазан ас.
Сазан тамақ емес пе,
Сазан тамақ жемес пе?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам ашыққанда қолда бардың өзін қанағат етіп, ысырапсыз пайдалану керегін аңғартады. Тура…
Қарыз күліп кіріп, жылап шығады.
Негізгі мағынасы Қарыз алу алғашында жеңіл, тіпті қуанышты көрінеді: адамға қажет нәрсені дереу алуға мүмкіндік береді…
Қасық асым - қайғысыз басым.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ең қарапайым, аз ғана несібеге де разы болып, уайым-қайғысыз, тыныш өмір сүргенін…
Күнде бір мақал
«Жоқшылық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қасық тары ботқа болмас,
Ботқа болса да, жұртқа жетпес.
Ботқа болса да, жұртқа жетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал азғантай нәрсенің үлкен игілікке айналмайтынын аңғартады. Тура мағынасында қасықтай ғана…
Қашпаған қашардың уызына қаратып.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір істің әлі толық бітпегенін, бірақ оның болашағы барын білдіреді. Тура мағынада қашпаған…
Қой алты күн аштыққа шыдайды.
Негізгі мағынасы Қой алты күнге дейін аштыққа шыдай алады деген сөз — малдың төзімді, сабырлы екенін білдіреді. Тура…
Қой көрмесек те қи көрдік,
Ешкілі байдың қызы едік.
Ешкілі байдың қызы едік.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қиын тұрмысты, жоқшылық пен қысым көрген өмірді астарлап білдіреді. «Қой көрмесек те қи…
Қой өлсе, қозы болады,
Келер жылы өзі болады.
Келер жылы өзі болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде бір нәрсе жоғалса, оның орны бос қалмайтынын, табиғат пен тіршілік өз жалғасын…
Қойын алдырып , қорасын жабады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қойын жоғалтқан адам енді қорасын берік жауып, малын қорғауға кіріседі…
Қолағаш болса да, қолға тоқ болсын.
Негізгі мағынасы Қолағаш болса да, қолға тоқ болсын деген сөздің тура мағынасы — қолға ұстаған нәрсе шағын, қарапайым…
Қолы қысқаның жолы қысқа.
Негізгі мағынасы Қолы қысқа адам — малы, ақшасы, мүмкіндігі аз жан деген тура мағына береді. Астарлы мағынасы бойынша…
Қомға шыдаған шомға да шыдайды.
Негізгі мағынасы Қомға шыдаған шомға да шыдайды деген мақалдың тура мағынасы — қом сияқты ауыр да кедір-бұдыр жүктің…
Қу бастан қуырдақтық ет алған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің бойынан, қалтасынан не қолындағысынан ештеңе таппай қалуды білдіреді. Тура…
Құдайдың өзі бермейді ,
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі ойы — адам баласының ырыс-несібесі, бағы мен үлесі бірдей болмайтынын айту. Кейде…
Құдай жүгіртпегенді
Бұзау - жүгіртеді.
Бұзау - жүгіртеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдай адамды бір іске өзі жетелемесе де, кейде кішкентай ғана себеп үлкен…
Құзғын ас таңдамайды.
Негізгі мағынасы Құзғын ас таңдамайды деген мақалдың тура мағынасы — құзғын құсы кез келген қорекке талғамай, қолына…
Құл құтылар құрықтан,
Күң құтылар сырықтан.
Күң құтылар сырықтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малды ұстауға арналған құрық пен сырықтан құл мен күңнің құтылуы. Астарлы…
Құлындаған байталдан,
Құдықтағы су артылмайды.
Құдықтағы су артылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңа құлындаған байталдың сүті өз төлінен артылмайды, яғни ол әзірше мол…
Құрғақ талқан жегенді күлдірме,
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды мазақтамауға, біреудің халіне күліп қарамауға үйретеді. Тура мағынада, құрғақ талқан…
Құсы жоққа тұрымтай сұңқармен тең,
Аты жоққа қотыр тай тұлпармен тең.
Аты жоққа қотыр тай тұлпармен тең.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құсы жоқ адамға тұрымтайдың өзі сұңқардай көрінеді, аты жоқ адамға қотыр…
Қыс киімін жаз киіп,
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қысқа арналған киімді жазда киіп, орынсыз ысырап жасаса, кедейдің…
Қысқа жіп күрмеуге келмейді,
Күрмеуге келсе де, байлауға келмейді.
Күрмеуге келсе де, байлауға келмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жіп тым қысқа болса, оны түйіндеп, байлап бекіту қиын. Астарлы мағынасы…
Қыста қарызға қар бермейді.
Негізгі мағынасы «Қыста қарызға қар бермейді» деген мақалдың тура мағынасы — қыстың өзінде қар көп болғанымен, оны…
Қыс та қысырайды.
Негізгі мағынасы «Қыс та қысырайды» деген мақал қыс мезгілінің де өз мінезі, өз тарлығы мен қиындығы болатынын…
Лашығы жоқ орданы аңсайды,
Желері жоқ жорғаны аңсайды.
Желері жоқ жорғаны аңсайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамда бардың қадірі көбіне қолынан кеткенде немесе өзінде жоқ нәрсеге қызыққанда…
Мал балада қалады,
Бай далада қалады.
Бай далада қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: мал-мүлік пен байлық адамнан мәңгі еріп жүрмейді, ол ұрпаққа қалады не…
Малсыз болсаң да, арсыз болма.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: малың, дүниең, байлығың болмаса да, адамдық ар-намысыңды жоғалтпа деген…
Малсыз деп ерден түңілме,
Ерсіздеп елден түңілме,
Елсіз деп жерден түңілме.
Ерсіздеп елден түңілме,
Елсіз деп жерден түңілме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды қиындыққа қарап түңілмеуге шақырады. Тура мағынасы бойынша, мал болмаса да, ер…
Мың қайғы бір борышты өтемейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қанша көп қайғырып, уайымдағанмен, ол бір ғана борышты да өтеп бере…
Нан мен тұздан үлкен тағам жоқ.
Негізгі мағынасы Нан мен тұздан үлкен тағам жоқ деген мақалдың тура мағынасы — адамға ең керек, ең қарапайым ас осы…
Не жоқ болса, сол қат.
Негізгі мағынасы «Не жоқ болса, сол қат» деген мақал адамда бір нәрсе жетіспесе, соған деген мұқтаждық қатты…
Несиеге ет жесең,
Сүйегі ішіңді жыртар.
Сүйегі ішіңді жыртар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қарызға, несиеге алған нәрсенің сырттай пайдалы көрінгенімен, кейін ауыр салдар әкелетінін…
Ойлаған ойды, қыстаған тұрмыс аздырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды іштен мүжитін ең ауыр нәрсенің бірі — орындалмай жүрген ой мен таршылыққа түскен…
Оқ табылса, құс кез келмейді,
Ас табылса, дос кез келмейді.
Ас табылса, дос кез келмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына қиындық түскенде немесе күнкөріс тарылғанда, жанында жәрдемдесетін жанның…
Отқа оралып, суға сүрініп жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам оттың ыстығына да, судың кедергісіне де кезігіп, үнемі ауырлықпен…
Өзіңде асың болса,
Біреуде қасың бар ма?
Біреуде қасың бар ма?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамда өз ырысы, несібесі, тіршілігі бар болса, оны әлдекімнің қас-қабағына, сыртқы көмегіне…
Өлім бардың малын шашады,
Жоқтың артын ашады.
Жоқтың артын ашады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өлім келгенде бай адамның жиналған малы біртіндеп тарайды, ал кедей…
Өлмеген құл алтын аяқпен су ішер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тірі адам қандай ауыр халде жүрсе де, уақыт өте жағдайы жақсарып, жақсы…