Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
101.7K
Қаралым
307
Орташа
Сұрыптау:
Қараша - қауыс,
Кәрі-құртаңды тауыс.
Кәрі-құртаңды тауыс.
**Негізгі мағынасы** Қараша айы келгенде күн суып, тіршілік тартыла бастайды. Мақалдың тура мағынасы — күздің соңғы кезе...
Дүние кейде орта, кейде толы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің құбылмалы екенін білдіреді. Бір кезде адамның жағдайы орташа болып, тіршілігі қал...
Ұйықтаған ұйқы алады,
Ұйықтамаған жылқы алады,
Еріншек дүниеден құр қалады.
Ұйықтамаған жылқы алады,
Еріншек дүниеден құр қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұйқыға берілген адам тынығып, күш жинайды, ал сергек, қимылдаған адам ш...
Көп жұмысқа қиналсаң,
Машақатқа тап боларсың.
Азға қанағат етпесең,
Оған да зар боларсың.
Машақатқа тап боларсың.
Азға қанағат етпесең,
Оған да зар боларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қанағатсыздығы мен орынсыз көпті қууының соңы қиындыққа апаратынын ескертеді. Бір...
Ит тойған жеріне.
**Негізгі мағынасы** «Ит тойған жеріне» деген мақал адамның өзіне жайлы, пайдасы мол, қамқорлық көрсетілген жерден кетк...
Тоқал өр келеді,
Кедей кер келеді.
Кедей кер келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедейліктің адамға тек тұрмыстық қиындық әкелмей, мінез бен әрекетке де әсер ететінін аст...
Кедейдікі көзеде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедей адамның дүниесі шағын, тұрмысы жұтаң екенін білдіреді. Тура мағынасында кедейдің ба...
Адамға тойымшылық керек.
**Негізгі мағынасы** «Адамға тойымшылық керек» деген мақал адамның нәпсісін тежеп, барға қанағат ете білуі қажет екенін...
Өзіңде асың болса,
Біреуде қасың бар ма?
Біреуде қасың бар ма?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамда өз ырысы, несібесі, тіршілігі бар болса, оны әлдекімнің қас-қабағына, сыртқы көмег...
Қайғың қара қазан болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғыңның үлкен қара қазанға теңелуі. Астарлы мағынасы — адамның басын...
Байғұстың асын «біссіміллә» құртады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның бар азғана асын «біссіміллә» деп отырып тауысып жіберуге...
Кедейлігіңді білейін десең, көшіп көр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз тұрмысын көш кезінде анық байқайды: көшуге көлігі, малы, жүгін...
Тоғыз толғақ бірге келеді.
**Негізгі мағынасы** «Тоғыз толғақ бірге келеді» деген мақал бір істің, бір оқиғаның өз уақыты жеткенде тоқтамай, қатар...
Кедейге қарыз бер де, амандығын тіле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жағдайы төмен адамға қарыз берсең де, оған өкпелемей, амандығын, бүтін...
Ашықты машық іздер.
**Негізгі мағынасы** «Ашықты машық іздер» деген мақалдың тура мағынасы — ашыққан, яғни қарны ашқан адам күнкөріс үшін ә...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.