Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.5K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Жетімнің жегені - желім, ішкені - ірің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетім баланың ауыр халін, жоқшылық пен қайғының қасіретін өте өткір бейнелейді. Тура мағы...
Несиеге ет жесең,
Сүйегі ішіңді жыртар.
Сүйегі ішіңді жыртар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарызға, несиеге алған нәрсенің сырттай пайдалы көрінгенімен, кейін ауыр салдар әкелетіні...
Кедейдің күні кіжінумен өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедей адамның тұрмысы ауыр болып, ішкі ыза, налу, күйіну көп болатынын білдіреді. Тура ма...
Барлық жарастырады,
Жоқтық таластырады.
Жоқтық таластырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бар нәрсе адамдарды татуластырады, ал жоқшылық кикілжіңге итермелейді....
Аспандағы Айдан не пайда,
Жылынуға қолың жетпесе.
Жылынуға қолың жетпесе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аспандағы Ай әдемі болғанымен, оны ұстап алып, жылыну үшін пайдалана ал...
Жүгірген алмайды, бұйырған алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты жүгіріп, асыққан адам әрдайым қалағанын ала бермейді, ал бір нәр...
Кедейдікі көзеде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедей адамның дүниесі шағын, тұрмысы жұтаң екенін білдіреді. Тура мағынасында кедейдің ба...
Жадағайсыз жан қалмас,
Жаға берсе, тал қалмас.
Жаға берсе, тал қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жадағай, яғни сырт киімсіз адам болмайды; бір нәрсе жиі жағылса, тал да...
Кедейдің кеңесі бітпейді.
**Негізгі мағынасы** Кедей адам тіршілік тауқыметін көп көретіндіктен, оның айтары да, ақылы да таусылмайды деген ой жат...
Ел көшеді деп отыныңды тауыспа,
Жау келеді деп асыңды тауыспа.
Жау келеді деп асыңды тауыспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз үрейге берілмеуге, болашақты жамандықпен болжай бермей, бүгінгі барын ұқып...
Тапқан біреуін сояды,
Таппаған екеуін сояды.
Таппаған екеуін сояды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің қолы малға жетсе, бір мал сойып қана той жасайды, ал мал таппа...
Көп екен көргеннен көрмегенің
Бәрінен жақсы екен өлмегенің.
Бәрінен жақсы екен өлмегенің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам көргенінен көрмегені көп, ал тірі жүргеннің бәрі жақсы деген ой....
Қарны ашқан қазанға қарайды.
**Негізгі мағынасы** Қарны ашқан адам ең алдымен ас іздейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — аш адам қазанға, яғни тамақ бо...
Аталы баланың өзі тойған,
Жетім баланың көзі тойған.
Жетім баланың көзі тойған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әкесі бар, тірегі бар бала өз несібесіне өзі жетіп, тояды; ал жетім бал...
Етке тойғанның емі табылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аштықтың азабын көрмеген, қарны тоқ, барға тойып жүрген адамның қадірді сезіне бермейтіні...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.