Қарыз күліп кіріп, жылап шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қарыз алу алғашында жеңіл, тіпті қуанышты көрінеді: адамға қажет нәрсені дереу алуға мүмкіндік береді. Бірақ оның артында міндет, қысым және жауапкершілік жатады. Уақытында қайтарылмаса, қарыз адамды қысады, көңілін түсіреді, арадағы сыйластыққа да сызат түсіруі мүмкін. Сондықтан мақал қарызға абай бол, берешекті ойланбай алма деген ескертуді білдіреді.
Образдар мен теңеулер
«Күліп кіріп» дегені — қарыздың басындағы жеңілдік пен қызық көрініс. Ал «жылап шығады» — оның соңындағы ауыртпалықты, уайым мен қысастықты бейнелейді. Мұнда қарыз адам өміріне алдымен дос сияқты кіріп, кейін мойныңа жүк болып жабысатын құбылыс ретінде суреттелген. Бұл — халықтың қарыздың салмағын өте дәл танытқан образды сөзі.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал несие, қарыз ақша, бөліп төлеу сияқты жағдайларға өте сай келеді. Мысалы, адам телефонды несиеге алып, кейін ай сайынғы төлемді көтере алмай қиналса, мақалдың мағынасы анық көрінеді. Яғни қолы жеткен нәрсе бір сәт қуантқанымен, міндетін дұрыс есептемесең, кейін қиындыққа айналады.