Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.4K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Аз қойда айран бар да, өре жоқ.
**Негізгі мағынасы** Аз қой ұстаған адамның қолында айран сияқты күнделікті пайда болғанымен, оны сақтап, өңдеп, қорғап...
Тоғыз толғақ бірге келеді.
**Негізгі мағынасы** «Тоғыз толғақ бірге келеді» деген мақал бір істің, бір оқиғаның өз уақыты жеткенде тоқтамай, қатар...
Қазаны басқаның қайғысы басқа.
**Негізгі мағынасы** Қазаны басқаның қайғысы басқа деген мақал әр адамның өз уайымы, өз мұңы, өз тіршілігі болатынын біл...
Атыңды сат, тоныңды сат,
Жатарыңда тойып жат.
Жатарыңда тойып жат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең әуелі тыныштығы мен тоқшылығын ойлау керек екенін аңғартады. Тура мағынада: қа...
Тоқшылықта жеген тоқпан жілік,
Ашаршылықта көзіңнен бұл-бұл ұшар.
Ашаршылықта көзіңнен бұл-бұл ұшар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің екі түрлі кезеңін салыстырады: тоқшылық пен ашаршылық. Тура мағынасында, тоқ кезі...
Қайғың қара қазан болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғыңның үлкен қара қазанға теңелуі. Астарлы мағынасы — адамның басын...
Ит тойған жеріне.
**Негізгі мағынасы** «Ит тойған жеріне» деген мақал адамның өзіне жайлы, пайдасы мол, қамқорлық көрсетілген жерден кетк...
Бай тойғанынан кекіреді,
Кедей аштықтан секіреді.
Кедей аштықтан секіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бай мен кедейдің тұрмыс айырмасын әжуа, мысқыл арқылы көрсетеді. Бай адам тоқ, дәулетті б...
Қасық тары ботқа болмас,
Ботқа болса да, жұртқа жетпес.
Ботқа болса да, жұртқа жетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал азғантай нәрсенің үлкен игілікке айналмайтынын аңғартады. Тура мағынасында қасықтай ғана...
Жуанның жіңішкерер,
Жіңішкенің үзілер шағы.
Жіңішкенің үзілер шағы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде әр нәрсенің өз шегі, өз сыналатын кезі болатынын білдіреді. Тура мағынасында, жуан...
Кедейге қарыз бер де, амандығын тіле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жағдайы төмен адамға қарыз берсең де, оған өкпелемей, амандығын, бүтін...
Бай баласы - балпаң,
Жарлы баласы - жалтаң.
Жарлы баласы - жалтаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы мінез-құлқы мен жүріс-тұрысына әсер ететінін аңғартады. Байдың бал...
Шөлдегі шұқанақ суға толмас.
**Негізгі мағынасы** Шөлдегі шұқанақ суға толмас деген мақалдың тура мағынасы — қуаң жерде пайда болған ойыққа су тұрмай...
Дүние кезек.
**Негізгі мағынасы** «Дүние кезек» деген мақал өмірде бәрі де бірқалыпты тұрмайтынын, жақсылық пен жамандық, дәулет пен...
Қанағат қарын тойғызар,
Қанағатсыз жалғыз атын сойғызар.
Қанағатсыз жалғыз атын сойғызар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қанағаттың адамды аман сақтап, берекеге жеткізетінін айтады. Қанағатты адам барға шүкір е...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.