Жалаң аяқ жар кешті,
Қызыл аяқ қар кешті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: адам бір кезде жалаң аяқ болып, жар бойымен де, қар үстімен де жүріп өткенін білдіреді. Астарлы мағынасы — өмірде ауыртпалық көрген, жоқшылық пен бейнетті көп тартқан жан шыңдалады, сабырлы әрі төзімді болады. Яғни қиындық адамды сындырмай, шынықтырады, тәжірибе береді.
Образдар мен теңеулер
«Жалаң аяқ» — тұрмыстың тарлығын, қорғансыз күйді көрсететін образ. «Жар кешті» — қатерлі, ауыр жолдан өтті дегенді білдіреді. «Қызыл аяқ қар кешті» — қыстың ызғары мен суығына қарамай, мехнат көріп жүріп өткенін суреттейді. Мұндағы бейнелер адамның тағдырдағы ауыр сынақтарын көз алдына елестетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті: оқу, жұмыс, тұрмыс тауқыметі кезінде қиындыққа мойымай, мақсаттан таймауды еске салады. Мысалы, ауылдан қалаға келіп, күндіз оқып, түнде жұмыс істеген жас маман кейін табысқа жетсе, оның жолын осы мақалмен сипаттауға болады. Ол — бейнеттің өтеуі бар екенін танытатын өмірлік сабақ.
Qyzyl aıaq qar keshti.