Бұйырмағанын айдап жүрмін,
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ырыс-несібесі, бағы мен бұйрығы туралы айтады. Тура мағынасында: біреуге тиесілі емес, өзіне жазылмаған малды да, дүниені де соңынан қуып жүр; ал өзіне бұйырғанын болса да толық пайдаланып, рахатын көріп жүр деген ой бар. Астарлы мағынасы — адам кейде қолы жетпейтін нәрсені көп қуады, бірақ шын несібесі өз аяғымен келеді. Сондықтан әркім өз ырысын, маңдайына жазылғанын сабырмен күтіп, барға қанағат еткен дұрыс.
Образдар мен теңеулер
«Айдап жүрмін» деген сөз — бір нәрсені соңынан қалдырмай қуу, тынымсыз іздеу, жетістікке жете алмай әуре болу дегенді білдіреді. «Шайнап жүрмін» — бар несібені игеріп, пайдасын көріп отырмын деген бейнелі тіркес. Мұнда мал шаруашылығына тән образдар қолданылған: айдау, шайнау, бұйыру сияқты сөздер арқылы өмірдегі ризық пен еңбек байланысы көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі таңда бұл мақал табысы жетпей жүрген, бірақ өз мүмкіндігін бағаламайтын адамға қатысты айтылады. Мысалы, біреу өзгелердің қызметіне қызығып, өз ісін дамытпай жүрсе, кейін қолындағы тұрақты жұмысын да дұрыс пайдалана алмай қалуы мүмкін. Сондай кезде «бұйырғанын» бағалау керегі еске салынады.
Buıyrǵanyn shaınap júrmin.