Жазмыштан озмыш жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жазмыштан озмыш жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — адамның тағдырдан, пешенеден асып кете алмайтыны. Астарлы мағынасы — өмірде бәрі бірдей адамның қалауымен шешілмейді, кейде басымызға келгенге сабырмен қарап, тәубе етіп, ақылмен әрекет ету керек. Бұл сөз адамды дәрменсіздікке емес, керісінше, тағдырды түсіне отырып, орынсыз күйзеліске берілмеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жазмыш» — алдын ала белгіленген тағдыр, пешене, өмірдің бұйрығы деген ұғым. Ал «озмыш» — асып түсу, алдын орау, тағдырдан бұрын кету мағынасын береді. Яғни адам қанша тырысса да, кейбір нәрсе өз уақытында, өз жолымен болады деген ой бар. Мұнда жарыс, озу сияқты образ арқылы тағдырдың адамнан үстем келетіні бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал күтпеген қиындыққа, сәтсіздікке немесе өзгеріске тап болғанда жиі айтылады. Мысалы, адам жұмысқа тұра алмай қалса, «бәрі өз орнына келеді» деп сабыр сақтауға тырысады. Немесе ауыр жағдайға душар болған кісіге жұбату ретінде қолданылады. Бұл мақал өмірдің әр кезеңінде төзім мен сенімді жоғалтпауға үйретеді.