Шөре-шөре дегенді
Лақ білмес болар ма,
Мезіреті қылғанды
Қонақ білмес болар ма?!
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қонаққа көрсетілген құрмет пен көңілдің бос кетпейтінін аңғартады. Тура мағынасында — лақ «шөре-шөре» деген шақыруды қалай таныса, қонақ та иесінің мезіретін, яғни ықылас-ілтипатын сезеді. Астарлы мағынасы — адамға жасалған жылы қабақ, дәм-тұз, сый-құрмет міндетті түрде бағаланады. Қонақ күтудің мәні сыртқы рәсімде емес, шын ықыласта екенін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шөре-шөре» — мал шақыратын таныс үн, ал «лақ» — оны бірден сезетін аңқау емес, елең ете қалатын жануар бейнесі. Сол сияқты «мезірет» — қонаққа жасалған кең пейіл, ілтипат, жақсы ниет. Халық осы екі образ арқылы қонақтың да, үй иесінің де өзара байланысын көркем жеткізеді: шақыру бар жерде жауап болады, сый бар жерде ризалық туады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды үйге келген адамды жылы қарсы алу, дәм ұсыну, шын көңіл білдіру туралы айтқанда қолдануға болады. Мысалы, алыстан келген туысты жай қарсы алмай, дастарқан жайып, жағдайын сұрасаң, ол сенің ықыласыңды міндетті түрде сезеді. Демек, қонақжайлық — құр сөз емес, адам арасын жақындататын ізгі мінез.
Laq bilmes bolar ma,
Mezireti qylǵandy
Qonaq bilmes bolar ma?!