Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
91K
Қаралым
204
Орташа
Сұрыптау:
Өзбек - өз ағам, сарт - садағам.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көрші халықпен жақындық, сыйластық және туыстыққа жақын құрмет сезімін білдіреді. Тура ма...
Отанын сүйген отқа жанбайды, суға батпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған елін, жерін шын сүйген адам қандай қиындыққа тап болса да, рухы сынбайтынын білдіре...
Басшысын таппаған ел азады,
Жолдасын таппаған ер азады.
Жолдасын таппаған ер азады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, ердің де тірегі дұрыс таңдалған басшы мен сенімді жолдас екенін айтады. Тура ма...
Кісі елінде сұлтан болғанша,
Өз еліңде ұлтан бол.
Өз еліңде ұлтан бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз туған жерін, өз елін бәрінен биік қоюы керек екенін айтады. Тура мағынада: бөт...
Ел үмітін ер ақтар,
Ер атағын ел сақтар.
Ер атағын ел сақтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел мен ердің бір-біріне тірек екенін білдіреді. Ел сенген азамат сол үмітті ақтап, қиын с...
Ағайын ала болғанда,
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның, яғни жақын туыс пен ел-жұрттың арасына алауыздық түскенде, береке қашатынын ай...
Отансыз адам - ормансыз бұлбұл.
**Негізгі мағынасы** Отансыз адам – тірексіз, қорғансыз, бағыт-бағдары жоқ жан деген ойды білдіреді. Тура мағынасында бұ...
Көпті жаман басшы тоздырады,
Жақсы басшы оздырады.
Жақсы басшы оздырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көпшілікті бастап жүрген басшының ісі мен мінезі елдің жағдайына тікел...
Патша залым болса, жұрт тозады,
Патша ғалым болса, жұрт озады.
Патша ғалым болса, жұрт озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал биліктің, басшылықтың ел тағдырына тікелей әсер ететінін айтады. Патша немесе ел басқарға...
Ханда қадір болмаса,
Қарада ұят болмайды.
Қарада ұят болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел басқарған ханның қадірі кетсе, қарапайым халықтың да ұят, тәртіп, тыйым сезімі әлсірей...
Туған жердей жер болмас,
Туған елдей ел болмас.
Туған елдей ел болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жер мен туған елдің қадірі бәрінен биік екенін білдіреді. Адам қайда жүрсе де, өз ө...
Көреген басшы елді өсіреді,
Күшті майдан ерді өсіреді.
Күшті майдан ерді өсіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: елдің алға басуы да, ердің шыңдалуы да өзіне лайық орта мен жетекшіге б...
Отан - елдің анасы,
Ел - ердің анасы.
Ел - ердің анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал Отанның да, елдің де адам өміріндегі орны өте биік екенін білдіреді. Тура мағынасында, ан...
Ер татулығы - ел татулығы.
**Негізгі мағынасы** «Ер татулығы - ел татулығы» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі азаматтар, ер-азаматтар өза...
Ел бұзылса, шайтан өрнек салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішінде береке кетіп, ынтымақ бұзылса, жамандықтың жолы ашылады дегенді білдіреді. Тур...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.