Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
114.7K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Қарға тамырлы қазақ.
**Негізгі мағынасы** «Қарға тамырлы қазақ» деген сөз қазақ халқының бәрі бір-біріне алыс емес, туыс, жекжат, не таныс б...
Көреген басшы елді өсіреді,
Күшті майдан ерді өсіреді.
Күшті майдан ерді өсіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: елдің алға басуы да, ердің шыңдалуы да өзіне лайық орта мен жетекшіге б...
Ел бұзылса, шайтан өрнек салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішінде береке кетіп, ынтымақ бұзылса, жамандықтың жолы ашылады дегенді білдіреді. Тур...
Көпшіліктен береке кетпес,
Берекелі жерден мереке кетпес.
Берекелі жерден мереке кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көптің басы қосылған жерде ырыс артып, ынтымақ болса, береке де, қуаныш та үзілмейтінін а...
Ер татулығы - ел татулығы.
**Негізгі мағынасы** «Ер татулығы - ел татулығы» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі азаматтар, ер-азаматтар өза...
Ерлік - елдің қасиеті,
Жүректілік - жігіттің қасиеті.
Жүректілік - жігіттің қасиеті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің ең басты қасиеттерін айтады. Біріншісі — ерлік, яғни ел үшін, ортақ мүдде үші...
Есің барда еліңді тап.
**Негізгі мағынасы** «Есің барда еліңді тап» деген мақал адам ақылы дұрыс, ойы сергек, таңдауы анық кезде өз орнын тауы...
Күлтөбеде күнде жиын.
**Негізгі мағынасы** «Күлтөбеде күнде жиын» деген мақал елдің маңызды ісі, ортақ сөзі мен шешімі жиі бас қосу арқылы қа...
Жер _ ана, ел - бала.
**Негізгі мағынасы** «Жер – ана, ел – бала» деген мақал туған жерді анаға теңеп, халықты оның перзенті ретінде көрсетед...
Тәрбие - тәртіптің құлы,
Тәртіпті - елдің құлы.
Тәртіпті - елдің құлы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда тәрбиенің адамды дұрыс жолға салатыны айтылады. Тәрбиелі адам өз мінезін тежей алады, е...
Ел қадірін көрген біледі,
Жер қадірін жүрген біледі.
Жер қадірін жүрген біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де қадірі алыстан жырақта жүріп, қиындық көргенде анық білінетінін айтад...
Аз қойда айран бар, өре жоқ,
Аз елде азар бар, төре жоқ.
Аз елде азар бар, төре жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қойы аз үйде айран болғанмен, оны жиюға арналған өре болмайды; ел аз, ж...
Хан - бас, халық - кеуде.
**Негізгі мағынасы** «Хан - бас, халық - кеуде» деген мақал ел басқаруда ханның орны ерекше екенін, бірақ хан жалғыз өзі...
Орағың өткір болса, қарың талмайды,
Отаның берік болса, жауың алмайды.
Отаның берік болса, жауың алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: орақ өткір болса, егін ору жеңілдеп, адам көп қиналмайды. Ал отаны бері...
Жер дауы мен жесір дауы бітпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі ең ауыр даулардың бірі — жерге талас пен жесірге қатысты дау ешқашан жеңіл ше...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.