Болар елдің баласын сәнінен емес,
Сәлемінен таны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы елдің, тәрбиелі ортаның баласы сыртқы сән-салтанатымен емес, көргенділігімен, сәлем беру мәдениетімен танылатынын айтады. Яғни адамның шынайы болмысы киімімен, байлығымен емес, мінезімен, инабатымен, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсете білуімен өлшенеді. Тура мағынасында — баланы оның сәлемінен тану; астарлы мағынасында — тәрбиенің бірінші белгісі адаммен амандасу, сыпайылық, әдеп екенін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сән» — сыртқы көрініс, әшекей, көзге түсер дүниелердің белгісі. Ал «сәлем» — ішкі мәдениеттің, көрген тәрбиенің айнасы. Халық сәлемді жай амандасу емес, адамдықтың өлшемі ретінде алады. Сән жылтырап тұруы мүмкін, бірақ ол мінездің орнына жүрмейді; ал сәлем адамның қандай ортада өскенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көп жағдайда адамның әлеуметтік желідегі не киімдегі сәнімен емес, сөйлесу әдебімен, адамдарға деген ықыласымен бағаланатынын еске салады. Мысалы, мектепке жаңа келген оқушы ешкіммен дөрекі сөйлеспей, мұғалімге сәлем беріп, сыныптастарын құрметтесе, оны бірден тәрбиелі бала деп таниды.
Sáleminen tany.