«Әркімнің жүрген жері - Мысыр шаһары.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Әр адамға өзі тұрып, жүрген жері ең бай, ең әдемі қаладай көрінеді. Мысыр шаһары — ертегілер мен қиссаларда байлықтың, салтанаттың белгісі. Мақал адамның өз ортасын, үйреншікті мекенін ұлғайтып, мақтан тұтатынын айтады. Оның екі түрлі үні бар: бірі — түсіністік, әркім өз жерін жақсы көреді; екіншісі — жеңіл мысқыл, кейде адам өз ауылын асыра мақтап, одан артық жер жоқ деп ойлайды.
Образдар мен теңеулер
Мысыр — Египеттің шығыс тілдеріндегі атауы, шаһар — қала. Қазақ қиссаларында, әсіресе Жүсіп пен Зылиха туралы әңгімеде, Мысыр — бай, атақты елдің бейнесі. Қарапайым ауыл мен даңқты шаһарды теңеу әдейі асыра айтылған, сол асырудан мақалдың әзілі туады. «Жүрген жері» тіркесі тек туған жерді емес, адамның қазір тұрған, күнделікті жүрген ортасын да қамтиды.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды біреу өз ауылын, өз қаласын асыра мақтағанда күлкімен, жеңіл мысқылмен айтады. Кейде өз ортасына риза адамды қолдау үшін де қолданылады. Үні әзіл аралас, ренжітпейтін. Мысалы, кішкентай аудан орталығын әлемнің ең жақсы жері деп мақтаған жиенге нағашысы күліп: «Иә, әркімнің жүрген жері — Мысыр шаһары», — дейді.
Қолданылу жағдаяттары
— Тойда қонақтар өз ауылдарының базарын, көлін, тауын мақтап жарысқанда, асаба күліп осы мақалды айтып, келесі сөзге кезек берді.
— Жайлаудан қайтқан малшылар әрқайсысы өз жайлауының шөбін мақтап таласқанда, бригадир күліп осы мақалды айтты.