Бесіктегі бала ененікі,
Ат үстіндегі бала елдікі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бесіктегі сәби анасының, яғни енесінің бауырындағы қорғансыз бала. Ал ат үстіне мінген, ер жетіп, ел ісіне араласқан бала енді тек бір әулеттің ғана емес, бүкіл елдің перзенті саналады. Астарлы мағынасы — бала кішкентай кезде отбасының қамқорлығында болады, ал азамат болған соң оның тәрбиесі, мінезі, ісі елдің ортақ мүддесіне қызмет етуі керек.
Образдар мен теңеулер
«Бесік» — балалық, әлсіздік, мейірім мен күтімнің белгісі. «Ат үсті» — еркіндік, жігіттік, азаматтық, жауапкершілік бейнесі. Қазақ танымында атқа міну жай ғана қозғалыс емес, ел ісіне араласу, сапар шегу, сөз ұстау, намыс көтеру дегенді білдіреді. Сондықтан бұл жерде бала өсу кезеңімен бірге оның әлеуметтік орны да өзгереді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәрбиесі дұрыс берілген, есейген жастың қоғамға пайдалы болуын еске салады. Мысалы, университет бітіріп, ауылына дәрігер болып барған жігітті ел «елдің баласы» деп бағалайды, өйткені оның білімі мен еңбегі көпке қызмет етеді.
At ústindegi bala eldiki.