Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.4K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Тоймай ішкен асың құрысын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоймай, қомағайланып ішіп-жеу адамға пайда емес, зиян әкеледі деген ой...
Аш иттің артын сұқ ит жалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш иттің артынан екінші ит келіп жалап кетеді. Астарлы мағынасы: жоқшыл...
Жарлының ақшасын жаман тауар құртады
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшасы аз, тұрмысы төмен адам қолындағы азын-аулақ қаржысын сапасыз, па...
Дүние кейде орта, кейде толы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің құбылмалы екенін білдіреді. Бір кезде адамның жағдайы орташа болып, тіршілігі қал...
Байдың малы ардақты,
Жарлының жаны ардақты.
Жарлының жаны ардақты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бай мен жарлының тіршілігін салыстырады. Бай үшін ең қымбат нәрсе — малы, өйткені оның дә...
Жеті кедей жиналғанмен,
Ортасынан бір бай шықпас.
Ортасынан бір бай шықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жеті кедей адам жиналса да, олардың ортасынан бай адам пайда болмайды....
Ділгір, ділгірдің бәрі білгір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мұқтаж, таршылық көрген, бір нәрсеге зәру адам көп нәрсені ойланып, сал...
Байтал түгіл бас қайғы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өте қиын, қысылтаяң жағдайды білдіреді. Тура мағынасында «байталды» да, «басты» да ойлауғ...
Құсы жоққа тұрымтай сұңқармен тең,
Аты жоққа қотыр тай тұлпармен тең.
Аты жоққа қотыр тай тұлпармен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құсы жоқ адамға тұрымтайдың өзі сұңқардай көрінеді, аты жоқ адамға қоты...
Малсыз болсаң да, арсыз болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малың, дүниең, байлығың болмаса да, адамдық ар-намысыңды жоғалтпа деге...
Жетім баланың еншісі - қотыр тай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жетім қалған балаға берілетін сыбаға, үлес көбіне жұпыны, қадірі аз нәр...
Қу бастан қуырдақтық ет алған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің бойынан, қалтасынан не қолындағысынан ештеңе таппай қалуды білдіреді. Тура мағын...
Көп жұмысқа қиналсаң,
Машақатқа тап боларсың.
Азға қанағат етпесең,
Оған да зар боларсың.
Машақатқа тап боларсың.
Азға қанағат етпесең,
Оған да зар боларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қанағатсыздығы мен орынсыз көпті қууының соңы қиындыққа апаратынын ескертеді. Бір...
Ескі киімнің биті ащы,
Жетімнің тілі ащы.
Жетімнің тілі ащы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің қиындығын көрген адамның жан дүниесі де, сөзі де өткір болатынын білдіреді. Тура...
Былшығын аламын деп,
Қылшығын алған.
Қылшығын алған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашкөздігі мен асығыс әрекетінің зиянын көрсетеді. Бір нәрсенің ең жақсысын, ең кө...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.