Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
101.6K
Қаралым
307
Орташа
Сұрыптау:
Арық атқа қамшы жау,
Жыртық үйге тамшы жау.
Жыртық үйге тамшы жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арық атқа қамшы тисе, оның халі одан сайын нашарлайды; жыртық үйге тамш...
Қыс киімін жаз киіп,
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қысқа арналған киімді жазда киіп, орынсыз ысырап жасаса, кедейдің...
Жарлының байлығы - денінің саулығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малы, ақшасы көп болмаған жарлы адамның ең үлкен байлығы оның денсаул...
Кәрі кісі де бір,
Кәріп кісі де бір.
Кәріп кісі де бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кәрі адам мен кедей, мұқтаж адамды бірдей сыйлау керек деген ойды білдіреді. Тура мағынас...
Қарны ашқанға қара талқан майдай көрінеді.
**Негізгі мағынасы** Қиындық көрген, ашыққан адамға кез келген қарапайым нәрсе қымбат, тәтті, тартымды болып көрінеді. М...
Жер жастанып, су сүйеніп жүрген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның елсіз, панасыз, тірексіз жағдайда өмір сүріп жүргенін білдіреді. Тура мағынасында...
Барымен базар,
Жоқты қайдан қазар.
Жоқты қайдан қазар.
**Негізгі мағынасы** Барымен базар — қолда барға қанағат етіп, соған шүкіршілік қыл деген сөз. Адамның малы аз, дүниесі...
Бұйырмаса, бұттан кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір нәрсені иемденіп, сақтап тұрғандай көрінсе де, егер ол несібе...
Суға кеткен тал қармайды.
**Негізгі мағынасы** «Суға кеткен тал қармайды» деген мақал адам қатты қиналғанда, амалсыз қалған кезде қолына іліккенн...
Жоқтық жомарттың қолын байлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жоқтық, яғни қаржының не мүмкіндіктің тапшылығы жомарт адамның да қолын...
Бай болсаң аспа,
Жоқ болсаң саспа.
Жоқ болсаң саспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды байлыққа мастанбауға, кедейлікке күйзеліп, абыржып кетпеуге үйретеді. Тура мағынас...
Аттың жалында, атанның қомында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауыр жолда, қиын кезеңде, ер жігіттің ел үшін, күнкөріс үшін тынымсыз еңбек етіп, қауіп-қ...
Түйе бақтым - түйме тақтым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның еңбегі мен несібесі әрқашан ойлағандай үлкен болмай, кейде күткен пайдасының мар...
Қайғысызға қара су да ас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: уайымы жоқ, қарны тоқ адамға қарапайым қара су да ас болып көрінеді. Ас...
Аш иттің артын сұқ ит жалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш иттің артынан екінші ит келіп жалап кетеді. Астарлы мағынасы: жоқшыл...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.