Бізден айна мен тарақ қалғалы қашан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға керекті қарапайым тұрмыстық заттар: айна мен тарақтан да жұрдай болып, олардан айырылған уақыттың баяғыда қалғанын білдіреді. Астарлы мағынасы — біреудің сыртқы сән-салтанатқа, ұқыптылыққа, әдемілікке мән бере алмайтын, тұрмысы өте жұтаң, әлсіз күйін әжуалау. Яғни адамда күнделікті қажетті нәрсе жоқ болса, оның жағдайы мүшкіл деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Айна — адамның өз келбетін түзеп, сыртын ретке келтіруінің белгісі. Тарақ — шаш күтімі, тазалық пен жинақылықтың нышаны. Осы екі зат арқылы мақал тек сыртқы көріністі емес, жалпы тұрмыс деңгейін, ұқыптылықты да меңзейді. «Қалғалы қашан» деген тіркес уақыттың ұзақтығын білдіріп, жағдайдың бұрыннан бері түзелмей келе жатқанын күшейте түседі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды жоқшылықты, тұрмыстағы тапшылықты, не бір ортадағы қарапайым заттың да жетіспеуін мысқылдап айту үшін қолдануға болады. Мысалы, студент жатақханада ең қажет нәрселерін ала алмай, шашын реттей алмай жүрсе, «Бізден айна мен тарақ қалғалы қашан» деп әзілмен айтуы мүмкін.