Қазақ ауылы қарайлас,
Шеру соңы орайлас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қазақ ауылының өзара жақын, аралас-құралас, бір-біріне сүйеніш болатын тіршілік екенін білдіреді. Тура мағынасында, ауылдар көрші орналасып, жолы мен шаруасы қабысып жатады. Астарлы мағынасы — ел ішінде туыстық, сыйластық, ортақ мүдде күшті болғанда, істің соңы да жарасымды, берекелі болады. Яғни қандай бір көш, жиын, іс не сапар басталса да, соңында үйлесім тауып, жұрттың ынтымағы сезіледі.
Образдар мен теңеулер
"Қарайлас" сөзі ауылдардың бір-біріне көз қырын салып, жағдайын біліп отыратын жақындығын аңғартады. "Шеру" — ел қозғалысы, ортақ сапар, көптің ісі. "Соңы орайлас" дегені — сол көптің әрекеті шашырап кетпей, бір арнаға түсіп, келісіммен аяқталатынын меңзейді. Мұнда ауыл өмірі тек қоныс емес, өзара жәрдем мен татулықтың мекені ретінде бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал көрші-қолаң, ауыл адамдары, тіпті ұйым ішіндегі жұрт бір-бірімен түсінісіп, ортақ іске жұмылса, нәтиже де жақсы болатынын еске салады. Мысалы, ауылда той не сенбілік ұйымдастырылғанда, әркім өз үлесін қосса, іс тез бітеді әрі көңілді өтеді.
Sherý sońy oraılas.