Қаңлысыз хан сайланбайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қаңлысыз хан сайланбайды деген сөздің тура мағынасы — белгілі бір істі тындыратын, ел мойындайтын адамның артында қолдайтын жұрт, сүйеніш болатын күш болуы керек. Астарлы мағынасы — ешқандай басшы не үлкен іс халықтың, ру-тайпаның, көптің келісімінсіз жүзеге аспайды. Бұл мақал ел ішіндегі бедел, ықпал, бірлік және ортақ шешімнің маңызын аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «хан» — билік пен басшылықтың символы, ал «Қаңлы» — соны қолдайтын ел-жұрттың, ықпалды топтың бейнесі. Мұнда жеке адамның өзі ғана емес, оның тірегі мен айналасындағы адамдар да шешуші рөл атқаратыны көрсетілген. Яғни, басшы болу үшін тек атақ жеткіліксіз, артында сенім мен қолдау болуы қажет.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал кез келген ұйымға, ұжымға, тіпті отбасылық шешімге де қатысты айтылады. Мысалы, ауылда жаңа төраға сайланарда жұрттың пікірі ескерілмесе, ол адамды бәрі бірдей қабылдай бермейді. Демек, үлкен істің сәтті болуы үшін көптің келісімі мен сенімі қажет.