Халық туралы — 3-бет 359
Сұрыптау:
Дос табылса, ас табылады,
Ас табылса, дос табылмайды.
Ас табылса, дос табылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — досы бар адамға ас-су табылып қалар, ал ас-су мол кезде дос табу қиын…
Досы көптің жаны семіреді,
Асы көптің тәні семіреді.
Асы көптің тәні семіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның досы көп болса, көңілі көтеріліп, жан дүниесі сергиді; ал асы мол…
Еділ суы бар болса, елге жетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Еділ өзенінің суы мол болса, сол су елдің қажетіне жетеді деген ой…
Екеуге иық көрсеткен біреу - өзінің соры,
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адам екі адамға қарсы иық тіреп, өз күшімен оларды жеңгісі келсе…
Екі батыр елде жатыр,
Жеке батыр жерде жатыр.
Жеке батыр жерде жатыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: екі батыр бірге болса, ел ішінде аман-сау, қорғалған күйде жатады; ал…
Күнде бір мақал
«Халық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Екі жақсы таққа таласса,
Ортада қу тойынар.
Ортада қу тойынар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жақсы, яғни екі беделді не қабілетті адам билікке, орынға немесе бір…
Екі жаман ауыл болмас,
Ауыл болса да, қауым болмас.
Ауыл болса да, қауым болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: екі жаман адам бір жерге жиналса, ол жердің аты ауыл болғанымен, нағыз…
Екі кісі сыйласса,
Бір кісіге орын бар.
Бір кісіге орын бар.
Негізгі мағынасы Екі адам бір-бірімен сыйластықта, татулықта болса, олардың ортасында үшінші адамға да орын табылады…
Екі торының өзгелігі жоқ,
Игі жақсының бөтендігі жоқ.
Игі жақсының бөтендігі жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түсі бірдей екі торы аттың айырмасы байқалмайды деген ой. Астарлы…
Ел алғысына бөленген,
Ен бақытқа кенелер.
Ен бақытқа кенелер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің алғысын алған адам бақытқа кенеледі деген ой. Астарлы мағынасы…
Ел алғысын алсаң, елеулісі боларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің, көпшіліктің алғысын алған адам құрметке ие болады деген сөз…
Ел аузы - дуалы.
Негізгі мағынасы «Ел аузы — дуалы» деген мақал халық сөзі мен көпшіліктің пікірінде үлкен салмақ бар екенін білдіреді…
Ел бірлігі - ел теңдігі.
Негізгі мағынасы «Ел бірлігі - ел теңдігі» деген мақалдың тура мағынасы — халық тату болып, бір мақсатқа жұмылса, елдің…
Ел болам десең, сыйлас,
Қор болам десең, қастас.
Қор болам десең, қастас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің ел болып тұруы адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, татулық сақтай білуіне…
Ел бұзылса, шайтан өрнек салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішінде береке кетіп, ынтымақ бұзылса, жамандықтың жолы ашылады дегенді білдіреді. Тура…
Елге ел қосылса- құт,
Елден ел айырылса - жұт.
Елден ел айырылса - жұт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір елге тағы бір ел, ру не қауым қосылса, елдің күші артып, тұрмысы…
Елден безген көмусіз қалады.
Негізгі мағынасы «Елден безген көмусіз қалады» деген мақал адам өз жұртынан, қауымынан қол үзсе, қиын күнде тірек…
Елді ер теңестіреді.
Негізгі мағынасы «Елді ер теңестіреді» деген мақалдың тура мағынасы — халықтың, жұрттың жағдайын түзеп, абыройын…
Ел ділімен танылмақ.
Негізгі мағынасы Ел ділімен танылмақ дегеніміз — әр халықтың шынайы болмысы, мінезі, тәрбиесі мен өмір сүру салты оның…
Елдің көзі - елу.
Негізгі мағынасы «Елдің көзі – елу» деген мақал халық ішінде бір істі көпшілік болып бақылап, бағалап отырудың маңызын…
Елдің күші - селдің күші.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сел қалай тасыса, жолындағының бәрін қиратып, тоқтаусыз ағатын қуатты…
Елді сөкпе, кенді төкпе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің, жұрттың абыройын орынсыз жамандамауды ескертеді. «Елді сөкпе» дегені — өз халқыңды…
Елді сыйлағаның - өзіңді сыйлағаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елге, жұртқа құрмет көрсеткен адам шын мәнінде өз абыройын да сақтайды…
Ел ебелек емес,
Ер көбелек емес.
Ер көбелек емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің де, ердің де жеңіл-желпі нәрсе емес екенін аңғартады. «Ел ебелек емес» дегені…
Ел екпіні - сел екпіні.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің күші мен серпіні жеке адамның емес, көптің бірлескен қимылынан туатынын білдіреді…
Ел жағалай қонбаса,
Айдын шалқар көл жетім,
Қаптай көшкен елі жоқ,
Құлазыған жер жетім.
Айдын шалқар көл жетім,
Қаптай көшкен елі жоқ,
Құлазыған жер жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел мен жұрттың қадірін, бірліктің өмірдегі орнын терең білдіреді. Егер ел қоныстанып…
Ел жаусыз болмас,
Жер таусыз болмас.
Жер таусыз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел мен жердің тыныштығы әрдайым сынға түсіп отыратынын білдіреді. Тура мағынасында, қай…
Ел іші - өнер кеніші.
Негізгі мағынасы Елдің ішінде талай өнерлі, талантты, ісмер, дарыны бар адам кездеседі деген сөз. Мақал тура…
Ел іші тентексіз,
Мал іші індетсіз болмас.
Мал іші індетсіз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің ішінде де, малдың арасында да мінсіз, мүлде кедергісіз жағдай болмайтынын білдіреді…
Ел күйінгенде күйінген батыр,
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
Ел сүйінгенде сүйінген батыр
Ерегісте мыңға татыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің қуанышы мен қайғысын өз басынан өткендей қабылдайтын нағыз батырды сипаттайды. Тура…
Ел қадірін білмеген - занталақ,
Көл қадірін білмеген - дуадақ.
Көл қадірін білмеген - дуадақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің де, жердің де, тіршіліктің де қадірін білмеген адамды сынайды. Тура мағынасында…
Елмен көгерген еленбес.
Негізгі мағынасы «Елмен көгерген еленбес» деген мақалдың түйіні — адам жеке дара емес, ел-жұртпен, қауыммен бірге…
Ел намысы - ер намысы.
Негізгі мағынасы «Ел намысы - ер намысы» деген мақалдың тура мағынасы — елдің абыройы мен ер азаматтың абыройы…
Ел сыйлаған есікте отырмас.
Негізгі мағынасы «Ел сыйлаған есікте отырмас» деген мақалдың тура мағынасы — халық қадірлеген, абыройлы адам ешқашан…
Ел - төр.
Негізгі мағынасы «Ел - төр» деген сөздің тура мағынасы — елдің, жұрттың орны биік, қадірі жоғары деген ойды білдіреді…
Елу жылда ел жаңа,
Қырық жылда - қазан.
Қырық жылда - қазан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде де, ел тіршілігінде де уақыт өте үлкен өзгеріс болатынын айтады. «Елу жылда ел жаңа»…
Ел үмітін ер ақтар,
Ер атағын ел сақтар.
Ер атағын ел сақтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел мен ердің бір-біріне тірек екенін білдіреді. Ел сенген азамат сол үмітті ақтап, қиын…
Ел - ырыстың кілті,
Негізгі мағынасы «Ел — ырыстың кілті» деген мақалдың тура мағынасы — ырыс-берекенің, молшылық пен игіліктің бастауы ел…
Ер айтса, ел айтқаны,
Елдің қамын жеп айтқаны.
Елдің қамын жеп айтқаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер адамның сөзі жеке басының ғана емес, елдің ортақ ойы мен мүддесін білдіруі керек дегенді…
Ерден аспақ бар, елден аспақ жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жеке күш-қайратымен, ерлігімен, тіпті кейде өзінен де асып түсетін биікке жетуі…