Ашықты машық іздер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ашықты машық іздер» деген мақалдың тура мағынасы — ашыққан, яғни қарны ашқан адам күнкөріс үшін әрекет етіп, жұмыс, кәсіп, тіршілік қамын іздейді. Астарлы мағынасы — адамның мұқтаждыққа түскенде тынымсыз қимылдап, жол табуға мәжбүр болатынын білдіреді. Қиындық адамды бейқамдықтан шығарып, талаптануға, еңбек етуге итермелейді. Сондықтан бұл сөз жалқаулықтан емес, қажеттен туған әрекеттің бар екенін еске салады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ашықты» сөзі тек қарын ашуды ғана емес, таршылық, мұқтаждық, жетіспеушілік күйін де аңғартады. Ал «машық іздер» тіркесі адамның бір іс тындыруға, күн көріс табуға, қолынан келетін кәсіп пен амал іздеуге ұмтылуын бейнелейді. Мұнда аштық — түрткі күш, ал машық — сол қиындықтан шығаратын жол ретінде алынған. Яғни өмірдің өзі адамды икемге, тәжірибеге, әрекетке үйретеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал жұмыссыз қалған, табысы азайған немесе қиын жағдайға түскен адамға қатысты айтылады. Мысалы, студент оқуымен қатар қосымша жұмыс іздеп, табыс табуға тырысса, үлкендер «ашықты машық іздер» деп оның талпынысын түсіндіреді. Бұл сөз адамның мұқтаждық кезінде қимылдап, қол қусырып отырмайтынын көрсетеді.