Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296.2K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Сынық арба көп көшер.
**Негізгі мағынасы** «Сынық арба көп көшер» деген мақалдың тура мағынасы — бұзылған, әлсіз арбаның өзі де жол жүріп, бір...
Тама берсе, тамшыдан дария болар.
**Негізгі мағынасы** Тама берсе, тамшыдан да дария құралады. Бұл мақал аз ғана нәрсенің өзі үздіксіз, тұрақты болса, үл...
Жер асыңнан жемес асың көп болсын.
**Негізгі мағынасы** «Жер асыңнан жемес асың көп болсын» деген сөз адамның ырысы мен несібесі мол болсын деген тілек бі...
Өнерлі өлмес, өнерсіз күнкөрмес.
**Негізгі мағынасы** Өнері бар адам өмірде өз орнын табады, абыройы да, наны да болады деген ой айтылады. Мұндағы «өлмес...
Ашыққан ұры - ашынған долы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аш адамның не ашуға булыққан адамның мінезі өзгеріп, ақылдан гөрі ызаға еріп кететінін бі...
Айда аяқ, жылда жілік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір істі асығып, ретсіз істей бермеуін ескертеді. Тура мағынада ай сайын аяқ, жыл...
Айтар сөзін білмесе,
Адамдықтан не пайда?
Артқан жүгін тартпаса,
Атандықтан не пайда?
Адамдықтан не пайда?
Артқан жүгін тартпаса,
Атандықтан не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға тек аты ғана емес, ісі де сай болу керегін айтады. Бірінші жолда сөзін білмеген, о...
Ер дәулеті - еңбек.
**Негізгі мағынасы** «Ер дәулеті - еңбек» деген мақал ер адамның, жалпы адамның ырыс-несібесі, абыройы мен тұрмыс берек...
Алма піс, аузыма түс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам еңбектенбей, дайын дүниенің өзіне өзі келуін күтетін жалқаулықты меңзейді. Тура мағы...
Екпей егін шықпас,
Үйренбей білім жұқпас.
Үйренбей білім жұқпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, әрекетсіз нәтиже болмайтынын айтады. Тура мағынада егін егіп, күтім жасамаса, ө...
Үзіп жеген үнем болмайды.
**Негізгі мағынасы** «Үзіп жеген үнем болмайды» деген мақал асығып-үсігіп, ұсақтап, ретсіз пайдалану ақырында пайда бер...
Бір аяқ қымыздың екі аяқ желі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір аяқ қымызды ішуге болғанымен, оған жету үшін екі аяқтай жүріп еңбек...
Екі сауыншы кездессе,
Шелегі мен қаймағын айтады.
Екі ұста кездессе,
Балғасы мен салмағын айтады.
Екі ұры кездессе,
Қайдағы мен жайдағыны айтады.
Шелегі мен қаймағын айтады.
Екі ұста кездессе,
Балғасы мен салмағын айтады.
Екі ұры кездессе,
Қайдағы мен жайдағыны айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың мінезі мен әдеті сөйлеген сөзінен білінеді деген ойды білдіреді. Бірі өз еңбег...
Тер шықпаған аурудан дерт шықпайды.
**Негізгі мағынасы** Тер шықпаған аурудан дерт шықпайды деген сөздің тура мағынасы — адам қимылдап, еңбек етіп, денесін...
Сақ жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам абай болып, сақтықпен әрекет етсе, тұрмысы да, ісі де орнықты бо...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.