Еңбек, кәсіп туралы — 18-бет 1055
Сұрыптау:
Қойшыны таяғы,
Қасқырды аяғы асырайды.
Қасқырды аяғы асырайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қойшы өз ісін таяқпен, ал қасқыр өз қорегін аяғымен, яғни жүріс-тұрысымен…
Қойың болмаса,
Байлықта ойың болмасын.
Байлықта ойың болмасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер қойың, яғни мал-мүлкің болмаса, байлық туралы көп ойлама дегенді…
Қол жүйрігі асқа,
Тіл жүйрігі басқа.
Тіл жүйрігі басқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолдың шапшаңдығы ас істеуде, ал тілдің шапшаңдығы сөйлеп, сөз табуда…
Қол жұмылмай жылынбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолды қимылдатпай, тоңған адам жылына алмайды. Астарлы мағынасы: кез…
Қол күрек:
шабуылда қалқаның,
бекіністе қорғаның.
шабуылда қалқаның,
бекіністе қорғаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қолындағы құралдың, еңбектегі іс-қимылдың қажет кезде үлкен күшке айналатынын…
Күнде бір мақал
«Еңбек, кәсіп туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қолы білген құм үстінен кеме жүргізер.
Негізгі мағынасы Қолы білген құм үстінен кеме жүргізер деген мақал адам шеберлік пен икемділіктің күші туралы айтады…
Қолы қимылдаған адамға кедейлік жоқ,
Ауызы қимылдаған адамға аштық жоқ.
Ауызы қимылдаған адамға аштық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбек еткен, әрекет қылған адам таршылық көрмейді деген ойды білдіреді. «Қолы қимылдаған»…
Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар.
Негізгі мағынасы Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар — еңбек еткен адам ғана өз несібесін тауып, қарнын тойдырады деген…
Қолыма жұмыс бергенің,
Жаныма тыныс бергенің.
Жаныма тыныс бергенің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ең алдымен еңбектің адамға тірек екенін білдіреді. Біреуге жұмыс беру — оның қолын іске…
Қолың ұста болсын,
Сөзің қысқа болсын.
Сөзің қысқа болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ісі мен сөзіне жауапты болуға үндейді. «Қолың ұста болсын» дегені — қол қусырып…
Қоныс ақысын түйе қайтарады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір жерге қонып, тұрақтаған адамның немесе көшпелі елдің жүгін, ауыр затын…
Қораң оңды болса, қойың қоңды болады.
Негізгі мағынасы Қораң оңды болса, қойың қоңды болады деген мақалдың тура мағынасы — қорасы берік, таза, ықшам адамда…
Қорасында айыры жоқтың
малға қайырымы жоқ.
малға қайырымы жоқ.
Негізгі мағынасы Қорасында айыры жоқтың малға қайырымы жоқ дегені — мал баққан адамның шаруасына сай құралы, қамы мен…
Қорасында қойы жоқтың итінің сағын қара.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қорасында қойы жоқ адамның иті де күші аз, қабағы төмен, жүдеу көрінеді…
Қора толы қойыңды қотыр тоқты бүлдірер.
Негізгі мағынасы Қора толы қой — мол ырыс, жиналған еңбек пен берекенің белгісі. Ал қотыр тоқты — әлсіз, ақауы бар…
Қорлы саба сарқылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасында қорлы, яғни қамыспен не басқа бұйыммен жасалған саба сүт өнімін көп…
Қос аттылымен қол көбейеді,
Қозысымен қой көбейеді.
Қозысымен қой көбейеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — екі ат мінген адам жүрген жерде іс тездеп, күш артады; қойға қозы…
Қошқардың жайын қой баққан біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қойды баққан адам ғана қошқардың мінезін, қимылын, пайдасын жақсы біледі…
Қуатты қол - құрыш,
Даналық ой - ырыс.
Даналық ой - ырыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның екі үлкен күшін салыстырады: қолдың қуаты мен ойдың даналығын. Тура мағынасында…
Қурай тартсаң, күй шығар,
Ағаш тартсаң, үй шығар.
Ағаш тартсаң, үй шығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қолындағы материалдың да, істің де нәтижесі әртүрлі болатынын меңзейді. Қурайды…
Құдай жүгіртпегенді
Бұзау - жүгіртеді.
Бұзау - жүгіртеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдай адамды бір іске өзі жетелемесе де, кейде кішкентай ғана себеп үлкен…
Құдықтан су ішкен,
Қазғанға рахмет айтады.
Қазғанға рахмет айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбектің қадірін білуді үйретеді. Құдықтан су ішкен адам сол құдықты қазған еңбектің…
Құлан ату менің не теңім, киік атпай,
Киік ату менің не теңім, үйде жатпай.
Киік ату менің не теңім, үйде жатпай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аңшының құлан не киік ататындай қуаты, ерлігі, мүмкіндігі бола тұра, үйде…
Құлдай қызмет етсең,
Бектей жатып жейсің.
Бектей жатып жейсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбектің қадірін терең ұғындырады. Егер адам құлдай еңбек етіп, бар күшін салып, адал қызмет…
Құлындаған байталдан,
Құдықтағы су артылмайды.
Құдықтағы су артылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңа құлындаған байталдың сүті өз төлінен артылмайды, яғни ол әзірше мол…
Құнан атқа жеткізер,
Ат мұратқа жеткізер.
Ат мұратқа жеткізер.
Негізгі мағынасы Құнан — әлі толық үйретіліп, баптала бастаған жас жылқы. Мақалдың тура мағынасы: жас ат біртіндеп…
Құнарлы жерде бұқа семіреді,
Құранды жерде молда семіреді.
Құранды жерде молда семіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі ортаның адамға да, тіршілікке де әсер ететінін білдіреді. Тура мағынасында…
Құнтсыз кісі көсеумен қамшылар.
Негізгі мағынасы Құнтсыз кісі өз ісіне ұқыпсыз, салақ болғандықтан, оны жөнге салу үшін мәжбүрлеу, қаталдау ескерту…
Құр алғыс азық болмайды.
Негізгі мағынасы Құр алғыс адамның қарнын тойдырмайды, яғни бос рақметтің өзі жеткіліксіз. Мақалдың тура мағынасы — тек…
Құрал-сайман саз болса,
Машақатың аз болар.
Машақатың аз болар.
Негізгі мағынасы Құрал-сайман дұрыс болса, істің де берекесі артады, ал жұмыс жеңіл әрі тез орындалады. Мақалдың тура…
Құрсағы жібіген ит жатпас.
Негізгі мағынасы Құрсағы жібіген ит жатпас деген мақал аш адамның тыныш отыра алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында…
Құрыққа сырық жалғайды.
Негізгі мағынасы «Құрыққа сырық жалғайды» деген мақал бір істі атқару үшін оған сай құралды, қосымша көмекті немесе…
Құрық тимес құлын жоқ,
Қырықтық тимес қозы жоқ.
Қырықтық тимес қозы жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құлын да, қозы да ұстап-бағылмай, тиылмай өспейді; оларға құрық та…
Қыдырдың қасында болғанша,
Бұлақтың басында бол.
Бұлақтың басында бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: Қыдыр сияқты киелі, бақыт әкелетін жанның қасында жүргеннен гөрі, бұлақтың…
Қызмет қыл да, міндет қыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға істеген ісін жай ғана амал ретінде емес, жауапкершілікпен атқаруды үйретеді. «Қызмет…
Қырсыққан жігіт мал таппас,
Адасқан жігіт жол таппас.
Адасқан жігіт жол таппас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қырсықтық пен қате мінездің адамға пайда әкелмейтінін ескертеді. Тура мағынада, қырсыққан…
Қырық атан ұстама,
Қырық тамыр ұста.
Қырық тамыр ұста.
Негізгі мағынасы Бұл мақал байлықтан гөрі адамдармен арадағы достық байланыстың қымбат екенін айтады. Мұндағы «тамыр» –…
Қыс киімін жаз киіп,
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қысқа арналған киімді жазда киіп, орынсыз ысырап жасаса, кедейдің…
Қысқа жіп күрмеуге келмейді,
Күрмеуге келсе де, байлауға келмейді.
Күрмеуге келсе де, байлауға келмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жіп тым қысқа болса, оны түйіндеп, байлап бекіту қиын. Астарлы мағынасы…
Қыс қыстығын қылмаса,
Жаз жаздығын қылмайды.
Жаз жаздығын қылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыс өзіне тән салқын, қытымыр мінезін көрсетсе, жаз да өз жылуын…