Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
189.8K
Қаралым
179
Орташа
Сұрыптау:
Сиырдың сүті тілінде.
**Негізгі мағынасы** «Сиырдың сүті тілінде» деген мақал малдың берекесі оның күтіміне, әсіресе жем-шөбін дұрыс беріп, б...
Ары таза нар жүгін көтереді.
**Негізгі мағынасы** Ары таза, ниеті адал адам ауыр істен де қашпайды, жауапкершілікті мойнына алып, елге пайдасын тигіз...
Тер шықпаған аурудан дерт шықпайды.
**Негізгі мағынасы** Тер шықпаған аурудан дерт шықпайды деген сөздің тура мағынасы — адам қимылдап, еңбек етіп, денесін...
Салт атты, сабау қамшылы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда салт мінген, қолында сабау қамшысы бар адамды суреттейді. Астарлы мағын...
Аш ауыл айранды бұрын ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аш қалған ауыл айранды алдымен ішеді, яғни қарны аш адамға ең әуелі та...
Қараша болмай, қар жаумас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қараша айы өтпей, қар түспейді. Астарлы мағынасы: әр істің өз реті, өз...
Сынық арба көп көшер.
**Негізгі мағынасы** «Сынық арба көп көшер» деген мақалдың тура мағынасы — бұзылған, әлсіз арбаның өзі де жол жүріп, бір...
Ашықты машық іздер.
**Негізгі мағынасы** «Ашықты машық іздер» деген мақалдың тура мағынасы — ашыққан, яғни қарны ашқан адам күнкөріс үшін ә...
Аз болмай - жаз болмайды,
Жаз болмай - мәз болмайды.
Жаз болмай - мәз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдегі кез келген қуаныш пен молшылықтың алдында міндетті түрде бір қиындық, таршылық н...
Малы жоқ деп ерден түңілме,
Шөбі жоқ деп жерден түңілме.
Шөбі жоқ деп жерден түңілме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды барға қанағат етіп, жоққа бола үмітін үзбеуге шақырады. Тура мағынасында: малы жоқ...
Көп тепкен жерден көл шығады.
**Негізгі мағынасы** Көп тепкен жерден көл шығады деген мақал бір нәрсенің қайта-қайта, көп күшпен әсер етілуі нәтижесін...
Алтынды ала білген бөле де біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтынды қолына алған адам оны қалай ұстауды, қалай бағалауды білуі кер...
Жаз жарлынікі, қыс әлдінікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаз мезгілінде әл-ауқаты бар, шаруасы түзулі адамға да, жарлы адамға д...
Еңбек ептілікті сүйеді.
**Негізгі мағынасы** Еңбек еткен адам ісін ұқыпты, шебер және тез атқаратын болады. Мақал тура мағынасында да, астарлы м...
Қой анасы - оннан,
Жылқы анасы - бестен.
Жылқы анасы - бестен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал малдың өсімін, ұрғашы малдың құндылығын және шаруашылықтағы ұқыптылықты білдіреді. Қойдың...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.