Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Еңбек пен бақыт егіз.
**Негізгі мағынасы** «Еңбек пен бақыт егіз» деген мақал адамның бақыты өздігінен келмейтінін, оған еңбек арқылы жететін...
Орақшының жаманы орақ таңдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егін оратын адам өзіне орақты емес, жақсы қырланған, өткір орақты таңда...
Ақшасыз базарға барғанша,
Кетпен алып мазарға бар.
Кетпен алып мазарға бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарға қолында ақшасы жоқ адам барса, керегін ала алмайды; сондықтан...
Еңбегіне қарай өнбегі.
**Негізгі мағынасы** Еңбек еткен адам соның жемісін көреді деген ой айтылады. Тура мағынада, қанша тер төксек, сонша нәт...
Ер қолында мал тұрмайды,
Елек ішінде су тұрмайды.
Елек ішінде су тұрмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің бір орында ұзақ тұрақтамайтынын, арман-мақсатпен, іс-әрекетпен жүретінін білд...
Жалшыға да малшы керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалданып жұмыс істейтін адамға да, мал бағып күн көретін малшыға да кө...
Аш ауыл айранды бұрын ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аш қалған ауыл айранды алдымен ішеді, яғни қарны аш адамға ең әуелі та...
Тазалық - саулық негізі,
Саулық - байлық негізі.
Саулық - байлық негізі.
**Негізгі мағынасы** Тазалық адамның денсаулығын сақтаудың ең басты шарты екенін, ал денсаулық болса адамға еңбек етуге,...
Жауыр атқа жіп құйысқан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жауыры шыққан, арқасы жараланған атқа жіптен құйысқан тағып, оны ертте...
Ат сатсаң, ауылыңмен ақылдас,
Ауылың жоқ болса, бөркіңмен ақылдас.
Ауылың жоқ болса, бөркіңмен ақылдас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның маңызды ісін ойланбай, жалғыз шешпеу керектігін білдіреді. «Ат сату» — бұрынғы қа...
Қолы білген құм үстінен кеме жүргізер.
**Негізгі мағынасы** Қолы білген құм үстінен кеме жүргізер деген мақал адам шеберлік пен икемділіктің күші туралы айтады...
Қайратты ерге мал тұрар,
Өнерлі ерге бақ тұрар.
Өнерлі ерге бақ тұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қайраты бар, жігерлі ердің қолында мал да көбейіп, ырыс та орнығады; ө...
Өнерлінің өрісі ұзақ.
**Негізгі мағынасы** «Өнерлінің өрісі ұзақ» деген мақал өнері, шеберлігі, қабілеті бар адамның жолы кең, мүмкіндігі мол...
Мал - баласы, жер - анасы.
**Негізгі мағынасы** «Мал - баласы, жер - анасы» деген мақал қазақтың мал шаруашылығына сүйенген өмір салтын танытады....
Ағайынға қарап мал өсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның малы, дәулеті, шаруасы ағайын-туысқа қарап, солармен аралас-құ...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.