Құдықтан су ішкен,
Қазғанға рахмет айтады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал еңбектің қадірін білуді үйретеді. Құдықтан су ішкен адам сол құдықты қазған еңбектің арқасында шөлін қандырды, сондықтан істің нәтижесін көрген жан оны жасаған адамға алғыс айтуы керек. Астарлы мағынасы — біреудің маңдай терімен келген игілікті пайдаланып отырып, еңбекті елемеу дұрыс емес. Адам алған пайдасын бағалап, оған жетуге себеп болған еңбек иесін құрметтеуі қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құдық» — адамға керек игілік, тіршілік көзі, ал «қазған адам» — сол игілікті жасау үшін күш жұмсаған еңбеккердің бейнесі. «Су ішу» — дайын жемісті көру, пайдасын пайдалану дегенді білдіреді. Яғни бұл образдар арқылы халық: нәтижені ғана емес, сол нәтижеге жеткізген еңбекті де ұмытпа деген ой айтады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өте орынды. Мысалы, бір адам дайын үйде тұрып, ыңғайлы қызметті пайдаланып, ол мүмкіндікті жасаған құрылысшылардың, инженерлердің еңбегін бағаласа — мақалдың мәні орындалады. Әсіресе оқу, жұмыс, қызмет көрсету саласында біреудің табысына сүйеніп пайда көрген адам алғыс айтып, құрмет білдіргені жөн.
Qazǵanǵa rahmet aıtady.