Еңбек, кәсіп туралы — 17-бет 1055
Сұрыптау:
Қайратты ерге мал тұрар,
Өнерлі ерге бақ тұрар.
Өнерлі ерге бақ тұрар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қайраты бар, жігерлі ердің қолында мал да көбейіп, ырыс та орнығады…
Қайраты бар кісінің
берекеті бар ісінің.
берекеті бар ісінің.
Негізгі мағынасы Қайраты бар адам істі тастамай, соңына дейін жеткізеді. Оның еңбегі де, әрекеті де берекелі болады…
Қайратыңа әдісіңді жолдас ет,
Әдісіңе ақылыңды жолдас ет,
Әдісіңе ақылыңды жолдас ет,
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамда күш-қайрат қана емес, оны дұрыс бағыттайтын амал мен ақыл да болуы керек екенін…
Қақылдаған тауық тумай қоймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қақылдап, жиі шақырған тауық ақыры жұмыртқалап, балапан шығарады. Астарлы…
Қалауын тапса, қар жанар.
Негізгі мағынасы Қалауын тапса, қар да жанатын нәрсе бар дегенді білдіреді. Яғни, адам дұрыс амалын, лайықты тәсілін…
Күнде бір мақал
«Еңбек, кәсіп туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қара жердің қадірін,
Ойда, қырда сарт білер.
Керқұланның қадірін,
Ойда, қырда қақ білер.
Ойда, қырда сарт білер.
Керқұланның қадірін,
Ойда, қырда қақ білер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жер мен аттың қадірін соларға күнде мұқтаж болып жүрген, тіршілігі соған байланып отырған…
Қара судан қаймақ алған.
Негізгі мағынасы «Қара судан қаймақ алған» деген мақал өте қиын, қолайсыз, пайдасыз көрінген жерден де бір олжа, игілік…
Қара тұяқ қарында жатпас,
Мезгіл болмай таң атпас.
Мезгіл болмай таң атпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі: малдың қара тұяғы, яғни еңбекпен өсірілген, бағалы нәрсе…
Қараша болмай, қар жаумас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қараша айы өтпей, қар түспейді. Астарлы мағынасы: әр істің өз реті, өз…
Қарны ашқан қазанға қарайды.
Негізгі мағынасы Қарны ашқан адам ең алдымен ас іздейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — аш адам қазанға, яғни тамақ…
Қарның ашса, қазан ас,
Ет болмаса, сазан ас.
Сазан тамақ емес пе,
Сазан тамақ жемес пе?
Ет болмаса, сазан ас.
Сазан тамақ емес пе,
Сазан тамақ жемес пе?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам ашыққанда қолда бардың өзін қанағат етіп, ысырапсыз пайдалану керегін аңғартады. Тура…
Қарыстан сүйем жақын.
Негізгі мағынасы Қарыс — бас бармақ пен ортан қолдың ұшының арасы, сүйем — бас бармақ пен сұқ саусақтың арасы. Сүйем…
Қасапшыға жолықсаң,
Сойғаны мен сатқанын айтады.
Сиыршыға жолықсаң,
Шелегіндегі қаймағын айтады.
Сойғаны мен сатқанын айтады.
Сиыршыға жолықсаң,
Шелегіндегі қаймағын айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әркім өз кәсібіне, өз көрген пайдасына қарай сөйлейтінін білдіреді. Қасапшы малды сойып…
Қасықтап жинағанды шөміштеп төкпе.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасықпен аз-аздан жинаған нәрсені шөмішпен бір-ақ төгіп жіберме деген сөз…
Қасыңда қара көп болса,
Нөкер емей, немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей, немене?
Ат жалынан тапқан мал,
Бекер емей, немене?
Нөкер емей, немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей, немене?
Ат жалынан тапқан мал,
Бекер емей, немене?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түйіні — адамға жақын жүрген көпшілік, қиын сәтте келген көмек пен еңбекпен табылған ырыс…
Қатты жерге қақ тұрар,
Қайратты ерге мал тұрар.
Қайратты ерге мал тұрар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты, берік жерге қақ қағуға болады, ал қайратты, күшті ерге мал да…
Қатын алсаң, отын ал,
Бір құшағын артық ал.
Бір құшағын артық ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы құрған кезде тек әйел алумен шектелмей, шаңырақтың қажет-жарағын да алдын ала ойлау…
Қатын ерге қарайды,
Ер жерге қарайды.
Ер жерге қарайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі жауапкершілік пен бағыт-бағдарды астарлап айтады. Тура мағынасында әйел…
Қауынның пәлегі ащы, түйнегі тұщы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қауынның сабағы, яғни пәлегі ащы болады, ал жемісінің өзі тәтті, тұщы…
Қашпаған қашардың уызына қаратып.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір істің әлі толық бітпегенін, бірақ оның болашағы барын білдіреді. Тура мағынада қашпаған…
Қимылдаған қыр асар.
Негізгі мағынасы Қимылдаған қыр асар деген мақалдың тура мағынасы — қозғалған адам қырдың, яғни биіктің үстіне шыға…
Қиынға қиналмаған оңайға ойланбайды.
Негізгі мағынасы Қиындық көрмеген, тар жол-тас кешпеген адам жеңіл істің қадірін де, мәнін де терең түсіне бермейді…
Қож басқанша қоз бас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: малды қорқытпай, жайымен бағып-қағу керек, әйтпесе үйреншікті жұғымды іс…
Қой анасы - оннан,
Жылқы анасы - бестен.
Жылқы анасы - бестен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал малдың өсімін, ұрғашы малдың құндылығын және шаруашылықтағы ұқыптылықты білдіреді. Қойдың…
Қой бақтым -қоңырау тақтым.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қой баққан адам мойнына қоңырау тағып, малды бағуда сақтық пен бақылау…
Қойды күзде құмға айда,
Жаз шыққанда шымға айда.
Жаз шыққанда шымға айда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мал шаруашылығындағы тәжірибені білдіреді: қойды маусымға қарай дұрыс жайылымға айдау керек…
Қойды қорада сат,
Астықты ұрада сат.
Астықты ұрада сат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қойды қорада, астықты ұрада сату керек деген ой. Астарлы мағынасы — әр…
Қойдың жайын ойласаң, құмға көш,
Сиыр жайын ойласаң, Сырға көш.
Сиыр жайын ойласаң, Сырға көш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қойға қолайлы қуаң, кең құмды жерге көшу, ал сиырға шөбі шүйгін, суы мол…
Қойдың пірі - Шопан ата.
Негізгі мағынасы Қойдың пірі — Шопан ата деген мақал қой шаруашылығын қазақтың киелі кәсіптерінің бірі деп танытады…
Қой егіз тапса,
Шөптің басы айыр шығады.
Шөптің басы айыр шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қой егіз туса, одан да көп жем-шөп керек болады, сондықтан шөптің басы…
Қой жүрген жер - береке,
Қыз жүрген жер - мереке.
Қыз жүрген жер - мереке.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қой жайылған жерде елге ырыс пен пайда келеді, ал қыз барған жерде…
Қой иесі бірге санаса,
Қойшы басқа санайды.
Қойшы басқа санайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қойдың иесі мен қойшы бір малды санап тұрса да, екеуінің саны бірдей…
Қой семіз болса,
Ішіндегісі егіз болады.
Ішіндегісі егіз болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер қой жақсы семірсе, ішінде егіз қозы болуы да мүмкін деген байқауға…
Қой семізі - қойшыдан.
Негізгі мағынасы Қойдың семіз, күйлі болуы ең алдымен оны баққан қойшыға байланысты. Яғни малдың жағдайы қожайынның не…
Қой сүті - қорғасын,
Қойды соққан оңбасын.
Қойды соққан оңбасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қойдың сүті өте құнарлы, қою әрі майлы келеді, сондықтан оны «қорғасын»…
Қой толғағыңды берме,
Оң толғағыңды бер.
Оң толғағыңды бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қой төлдегенде оның толғағын, яғни қиналысын бермеу, жақсысын беріп…
Қой шелді болмай, төлді болмайды.
Негізгі мағынасы Қойдың шелді болуы — оның қоңды, семіз, күйлі болғанын білдіреді. Ал мал күйлі болмаса, төлдеуі де…
Қойшы көп болса, қой арам өледі.
Негізгі мағынасы Қойшы көп болса, қойды бағатын адам тым көбейіп, әркім әр жаққа тартады; сондықтан істің берекесі…
Қойшының қызы қой келгенде жүн түтеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз ісіне, тұрмыс-тіршілігіне жақын нәрсеге бейім болатынын білдіреді. Қойшының қызы…
Қойшының қызы қой келгенде іс қылар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қой бағатын адамның қызы қойдың келуін күтіп, мал шаруасына қатысты іске…