Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.4K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Аз ақшаға алданып,
Өнбес іске жалданба.
Өнбес іске жалданба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды азғантай пайдаға қызығып, түбі жоқ, берекесіз іске кірмеуге шақырады. Тура мағынас...
Мал аяған аттан құр,
Төл аяған ақтан құр.
Төл аяған ақтан құр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малды күтпей, аяп-жартылай бағаласаң, одан жақсы ат шықпайды; төлді аяп...
Пайда да бір, аққан су да бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — пайда да, аққан су да үздіксіз қозғалып, бір бағытта ағып жатыр деген...
Аш ауыл айранды бұрын ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аш қалған ауыл айранды алдымен ішеді, яғни қарны аш адамға ең әуелі та...
Ақысын берсе, боқысын шығарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге ақысы, еңбекақысы не тиісті ақысы берілсе, ол кісі тіпті көңілг...
Ағадағы мал - аспандағы мал,
Інідегі мал - індегі мал,
Баладағы мал - даладағы мал.
Інідегі мал - індегі мал,
Баладағы мал - даладағы мал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстар арасындағы мал-мүлікке, дәулетке сеніп кетпей, оның тұрақсыз болатынын ескертеді....
Сынық арба көп көшер.
**Негізгі мағынасы** «Сынық арба көп көшер» деген мақалдың тура мағынасы — бұзылған, әлсіз арбаның өзі де жол жүріп, бір...
Бір аяқ қымыздың екі аяқ желі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір аяқ қымызды ішуге болғанымен, оған жету үшін екі аяқтай жүріп еңбек...
Еріншек екі істер,
Ақыры бармағын тістер.
Ақыры бармағын тістер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқаулықтың адамды опық жегізетінін айтады. Еріншек адам істі дер кезінде атқармай, кейі...
Ұшқан құс , жүгірген аң - бәрі тамақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — табиғаттағы ұшқан құс та, жүгірген аң да адамның қорегіне жарайды деге...
Ашыққан ұры - ашынған долы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аш адамның не ашуға булыққан адамның мінезі өзгеріп, ақылдан гөрі ызаға еріп кететінін бі...
Түйе сойсаң, сорпа май,
Жылқы сойсаң, етке май.
Жылқы сойсаң, етке май.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал малдың әрқайсысының өз қасиеті бар екенін көрсетеді. Түйе сойсаң, оның сорпасы майлы, нәр...
Жалшыға да малшы керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалданып жұмыс істейтін адамға да, мал бағып күн көретін малшыға да кө...
Еңбек пен бақыт егіз.
**Негізгі мағынасы** «Еңбек пен бақыт егіз» деген мақал адамның бақыты өздігінен келмейтінін, оған еңбек арқылы жететін...
Мал - баласы, жер - анасы.
**Негізгі мағынасы** «Мал - баласы, жер - анасы» деген мақал қазақтың мал шаруашылығына сүйенген өмір салтын танытады....
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.