Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.5K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Ашықты машық іздер.
**Негізгі мағынасы** «Ашықты машық іздер» деген мақалдың тура мағынасы — ашыққан, яғни қарны ашқан адам күнкөріс үшін ә...
Мал баққанға бітеді.
**Негізгі мағынасы** «Мал баққанға бітеді» деген мақал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, малды күтіп-бағып, жем...
Ер жігіт үш ақ үй, үш қара үй тігеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің өмірде бірнеше жауапкершілігі, бірнеше тірегі болатынын тұспалдайды. Тура ма...
Ескі киімді баптағаның -
Жаңа киімді сақтағаның.
Жаңа киімді сақтағаның.
**Негізгі мағынасы** Ескі киімді күтіп, жамап-жасқау арқылы ұқыптап ұстасаң, ол әлі де жарай береді. Ал жаңа киімді дұры...
Ауру азайса, тәуіп ауырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ел ішіндегі науқас азайса, емші-тəуіптің жұмысы сирейді, табысы кемиді....
Жетең жаман болмаса,
Жете жарлы болмассың.
Жете жарлы болмассың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қолындағы барын дұрыс ұстап, өз жағдайын ұқыпты басқара алса, қатт...
Жаз жарлынікі, қыс әлдінікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаз мезгілінде әл-ауқаты бар, шаруасы түзулі адамға да, жарлы адамға д...
Мақтаның анасы - жер,
Атасы - су.
Атасы - су.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мақта да, жалпы егін мен өсімдік атаулы да жер мен суға тәуелді екенін білдіреді. Тура ма...
Еріншек егіншіден,
Елгезек масақшы артық.
Елгезек масақшы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егін орылғаннан кейін масақ терген адам кейде еріншек егіншіден де көбі...
Су жетпейін демейді,
Жар жеткізбейді.
Ер жетпейін демейді,
Мал жеткізбейді.
Жар жеткізбейді.
Ер жетпейін демейді,
Мал жеткізбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: су болмаса егін, тіршілік ілгері баспайды; жар қолдаса да, адамның өз к...
Құрыққа сырық жалғайды.
**Негізгі мағынасы** «Құрыққа сырық жалғайды» деген мақал бір істі атқару үшін оған сай құралды, қосымша көмекті немесе...
Алтынды ала білген бөле де біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтынды қолына алған адам оны қалай ұстауды, қалай бағалауды білуі кер...
Шеберден - олжа, шешеннен - сауға.
**Негізгі мағынасы** Шебер адам өз ісінің арқасында пайда табады, ал шешен адам орнымен сөйлеп, сөздің күшімен кісінің к...
Жақсымен сауда қылсаң, керіс болмас,
Жаманмен сауда қылсаң, тегіс болмас.
Жаманмен сауда қылсаң, тегіс болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста мінездің үлкен рөл атқаратынын айтады. Тура мағынасы бойынша, жақ...
Егінші жылда арманда,
Балықшы күнде арманда.
Балықшы күнде арманда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егінші де, балықшы да еңбегінің нәтижесін бірден көрмей, үмітпен күтед...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.