Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296.7K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Ұрыға мал құтаймас.
**Негізгі мағынасы** «Ұрыға мал құтаймас» деген мақалдың тура мағынасы — ұрының қолындағы мал көбеймейді, берекелі болм...
Кәсібі бөлектің - нәсібі бөлек.
**Негізгі мағынасы** Кәсібі бөлек адамның несібесі де, табысы да басқа болады деген сөз. Яғни әркімнің жолы, еңбегі, тір...
Отырған жерден отын кес.
**Негізгі мағынасы** Отырған жерден отын кес деген сөз тура мағынасында өзің отырған, тұрған орныңнан қимылдамай пайдаң...
Атыңды сат, тоныңды сат,
Жатарыңда тойып жат.
Жатарыңда тойып жат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең әуелі тыныштығы мен тоқшылығын ойлау керек екенін аңғартады. Тура мағынада: қа...
Қой анасы - оннан,
Жылқы анасы - бестен.
Жылқы анасы - бестен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал малдың өсімін, ұрғашы малдың құндылығын және шаруашылықтағы ұқыптылықты білдіреді. Қойдың...
Еріншек екі істер,
Ақыры бармағын тістер.
Ақыры бармағын тістер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқаулықтың адамды опық жегізетінін айтады. Еріншек адам істі дер кезінде атқармай, кейі...
Ас ішіп, аяқ босатар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас ішкен адам аяқ-қолын босатып, дем алады. Астарлы мағынасы — бір іст...
Көп еңбегі көңілді.
**Негізгі мағынасы** «Көп еңбегі көңілді» деген мақал адамның көп тер төгіп, қажырлы еңбек еткенде ғана шын қуанатынын...
Түйе сойсаң, сорпа май,
Жылқы сойсаң, етке май.
Жылқы сойсаң, етке май.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал малдың әрқайсысының өз қасиеті бар екенін көрсетеді. Түйе сойсаң, оның сорпасы майлы, нәр...
Қой жүрген жер - береке,
Қыз жүрген жер - мереке.
Қыз жүрген жер - мереке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қой жайылған жерде елге ырыс пен пайда келеді, ал қыз барған жерде қуа...
Жан қиналмай жұмыс бітпес,
Талап қылмай мұратқа жетпес.
Талап қылмай мұратқа жетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, қиналыссыз ешбір іс оңай бітпейтінін айтады. Бір мақсатқа, мұратқа жету үшін ад...
Малы жоқ деп ерден түңілме,
Шөбі жоқ деп жерден түңілме.
Шөбі жоқ деп жерден түңілме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды барға қанағат етіп, жоққа бола үмітін үзбеуге шақырады. Тура мағынасында: малы жоқ...
Өнер - жұтамас қазына.
**Негізгі мағынасы** Өнер – адамның қолынан келетін ісі, шеберлігі, таланты мен білімі. Мақал тура мағынасында өнерді қа...
Өнерсіз өлермен.
**Негізгі мағынасы** «Өнерсіз өлермен» деген мақалдың тура мағынасы — өнері, қабілеті, кәсібі жоқ адам өмірде қиналады...
Ұйықтаған ұйқы алады,
Ұйықтамаған жылқы алады,
Еріншек дүниеден құр қалады.
Ұйықтамаған жылқы алады,
Еріншек дүниеден құр қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұйқыға берілген адам тынығып, күш жинайды, ал сергек, қимылдаған адам ш...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.