Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296.4K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Сақ жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам абай болып, сақтықпен әрекет етсе, тұрмысы да, ісі де орнықты бо...
Ауру желмен кіріп, термен шығады.
**Негізгі мағынасы** Ауру адамның денесіне жел сияқты оп-оңай еніп кетеді, ал одан құтылу оңай емес: ол тер төгіп еңбек...
Мақтаның анасы - жер,
Атасы - су.
Атасы - су.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мақта да, жалпы егін мен өсімдік атаулы да жер мен суға тәуелді екенін білдіреді. Тура ма...
Көп жұмысқа қиналсаң,
Машақатқа тап боларсың.
Азға қанағат етпесең,
Оған да зар боларсың.
Машақатқа тап боларсың.
Азға қанағат етпесең,
Оған да зар боларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қанағатсыздығы мен орынсыз көпті қууының соңы қиындыққа апаратынын ескертеді. Бір...
Қойдың пірі - Шопан ата.
**Негізгі мағынасы** Қойдың пірі — Шопан ата деген мақал қой шаруашылығын қазақтың киелі кәсіптерінің бірі деп танытады....
Оңай олжа оңалтпас.
**Негізгі мағынасы** Оңай табылған пайда адамды көп жағдайда түземейді, қайта жалқаулыққа, қанағатсыздыққа немесе орынсы...
Ұшқан құс , жүгірген аң - бәрі тамақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — табиғаттағы ұшқан құс та, жүгірген аң да адамның қорегіне жарайды деге...
Ер жігіт үш ақ үй, үш қара үй тігеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің өмірде бірнеше жауапкершілігі, бірнеше тірегі болатынын тұспалдайды. Тура ма...
Жер тойынбай ел тойынбайды.
**Негізгі мағынасы** «Жер тойынбай ел тойынбайды» деген мақалдың тура мағынасы — жерге дұрыс күтім жасалмай, одан мол ө...
Көп тепкен жерден көл шығады.
**Негізгі мағынасы** Көп тепкен жерден көл шығады деген мақал бір нәрсенің қайта-қайта, көп күшпен әсер етілуі нәтижесін...
Еңбек ет те , міндет ет .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: алдымен еңбек ет, содан кейін сол еңбегіңнің нәтижесін талап ете біл д...
Жаман қой ісегінде қартаяды.
**Негізгі мағынасы** Жаман қой ісегінде қартаяды деген мақал адам мен мал мінезін салыстырып айтады. Тура мағынасында,...
Диқан жерін анасындай сүйеді,
Жер диқанды баласындай сүйеді.
Жер диқанды баласындай сүйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жер мен диқанның арасындағы қасиетті байланысты білдіреді. Диқан жерді анасындай көріп, а...
Кәсібі бөлектің - нәсібі бөлек.
**Негізгі мағынасы** Кәсібі бөлек адамның несібесі де, табысы да басқа болады деген сөз. Яғни әркімнің жолы, еңбегі, тір...
Отырған жерден отын кес.
**Негізгі мағынасы** Отырған жерден отын кес деген сөз тура мағынасында өзің отырған, тұрған орныңнан қимылдамай пайдаң...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.