Еңбек, кәсіп туралы — 19-бет 1055
Сұрыптау:
Қысқы шілдеде ну сақта,
Жазғы шілдеде су сақта.
Жазғы шілдеде су сақта.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыс кезінде отын мен азықты, ал жаздың аптап ыстығында су қорын алдын ала…
Қыстағы қар, жаздағы жаңбыр,
Жерге жауған нұр.
Жерге жауған нұр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қыста жауған қар мен жазда жауған жаңбырды жерге түскен береке, ырыс деп бағалайды. Тура…
Қыстағы қар - жерге ырыс,
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қыста жауған қар жерді ылғалдандырып, көктемгі егінге нәр береді; жаздағы…
Қыстай қайрап, жаздай шапқан кетпенім,
Кетпен шауып мұратыма жеткенім.
Кетпен шауып мұратыма жеткенім.
Негізгі мағынасы Қыстай қайрап, жаздай шапқан кетпен — еңбектің үздіксіз, ұқыпты және дер кезінде жасалуын білдіреді…
Қыста қойыңды қопалы жерге қыстат,
Жазда жазық жерге жайлат.
Жазда жазық жерге жайлат.
Негізгі мағынасы Бұл мақал малды жыл мезгіліне қарай дұрыс күтіп-бағудың маңызын айтады. Қыста қойды қопалы, ықтасыны…
Күнде бір мақал
«Еңбек, кәсіп туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қыста малыңды бақ,
Жазда шөбіңді шап.
Жазда шөбіңді шап.
Негізгі мағынасы Қыста малды аман сақтау үшін алдын ала қамдану керек, ал жазда қысқа жетер шөпті мол дайындау қажет…
Қыстың қамын жаз ойла,
Жаздың қамын қыс ойла.
Жаздың қамын қыс ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды алдын ала ойлануға, ертеңгі күнге дайын болуға шақырады. Тура мағынасы — қыста қажет…
Қыс шілдеде жілік жүгірер,
Жаз шілдеде күлік жүгірер.
Жаз шілдеде күлік жүгірер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жыл мезгіліне қарай тіршілік ырғағы өзгеретінін білдіреді. Тура мағынада, қыста малдың…
Қысыр қалған ешкіден лақтаған шыбыш артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: төл бермейтін қысыр ешкіден лақтап, ұрпақ әкелген шыбыштың қадірі жоғары…
Мақтаның анасы - жер,
Атасы - су.
Атасы - су.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мақта да, жалпы егін мен өсімдік атаулы да жер мен суға тәуелді екенін білдіреді. Тура…
Мал ашуы - жан ашуы.
Негізгі мағынасы «Мал ашуы - жан ашуы» деген мақалдың тура мағынасы — малдың ашығуы адамға ауыр тиеді, өйткені мал…
Мал аяған аттан құр,
Төл аяған ақтан құр.
Төл аяған ақтан құр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: малды күтпей, аяп-жартылай бағаласаң, одан жақсы ат шықпайды; төлді аяп…
Мал баға білмеген пайда таба білмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малды дұрыс бағып, күтіп, өсіре алмаған адам одан пайда көрмейді. Астарлы…
Мал баққанға бітеді.
Негізгі мағынасы «Мал баққанға бітеді» деген мақал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, малды күтіп-бағып…
Мал баққанға бітеді,
Отын жаққанға бітеді.
Егін еккенге бітеді,
Жерін тауып сепкенге бітеді.
Отын жаққанға бітеді.
Егін еккенге бітеді,
Жерін тауып сепкенге бітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал-мәтелдің тура мағынасы — малдың көбейіп, отынның жануы, егіннің бітуі ең алдымен оны қолға…
Мал - баққандікі,
Жер - жыртқандікі.
Жер - жыртқандікі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: мал да, жер де өздігінен пайда әкелмейді, оны бағып-қағып, еңбектенген…
Мал баққа өспейді, бапқа өседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал малдың өздігінен іріленіп, көбейіп кетпейтінін айтады. Яғни мал өсіру үшін тек бар болу…
Мал бақпаған мал бақса,
Жайламаған сай қоймас.
Би болмаған би болса,
Билемеген ел қоймас.
Жайламаған сай қоймас.
Би болмаған би болса,
Билемеген ел қоймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түйіні — әр істің өз тәжірибесі, машығы және жауапкершілігі бар деген ой. Мал бағуды…
Мал - баласы, жер - анасы.
Негізгі мағынасы «Мал - баласы, жер - анасы» деген мақал қазақтың мал шаруашылығына сүйенген өмір салтын танытады…
Мал барда шығын бар.
Негізгі мағынасы «Мал барда шығын бар» деген мақалдың тура мағынасы — малың көп болса, оны бағу, азықтандыру, емдеу…
Мал басқа , қына тасқа бітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың басы көбейіп, қына тасқа біткендей, тіршілікке қолайлы ортада ғана…
Малда жазық жоқ,
Менде азық жоқ.
Менде азық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: малдың жазығы жоқ, яғни кінәлі емес; ал адамда азық жоқ, сондықтан…
Малды баға біл, бабын таба біл.
Негізгі мағынасы Малдың қадірін білу үшін оны дұрыс бағып-күту керек деген ой айтылады. Тура мағынасында бұл мақал…
Малды бақсаң, қойды бақ,
Май кетпейді шарадан.
Ит асырасаң сырттаннан,
Қой бермейді қорадан.
Май кетпейді шарадан.
Ит асырасаң сырттаннан,
Қой бермейді қорадан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үйдегі немесе шаруашылықтағы әр істің өз реті, өз жауапкершілігі бар екенін аңғартады. Малды…
Малды жақсы баққаның,
Өзіңе абырой тапқаның.
Малды жаман баққаның,
Келген бақты қаққаның.
Өзіңе абырой тапқаның.
Малды жаман баққаның,
Келген бақты қаққаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақал малды дұрыс күтіп-бағу адамның өз абыройын өсіретінін айтады. Малға ұқыппен қараған жан…
Малды жерден сұра,
Не аққан терден сұра.
Не аққан терден сұра.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: малдың, ырыс-несібенің, байлықтың өзі жерден өсіп-өнбейді, оған адам еңбегі…
Малды жисаң - машақат,
Жоғалтсаң - өкініш.
Жоғалтсаң - өкініш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мал-мүліктің, дәулеттің өзімен бірге жауапкершілік, күтім, еңбек және уайым әкелетінін…
Малды іріктемесең,
Тұқымы азады.
Қонысты жаңартпасаң,
Өрісі азады.
Тұқымы азады.
Қонысты жаңартпасаң,
Өрісі азады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың тұқымын сұрыптап, жақсысын көбейтпесе, малдың сапасы төмендейді…
Малдының беті жарық,
Малсыздың беті шарық.
Малсыздың беті шарық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: малы бар адамның жүзі жарық, яғни тұрмысы түзулі, көңілі орнықты деген…
Малдың бір ұшы білекте,
Бір ұшы жүректе.
Бір ұшы жүректе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мал бағудың жай ғана тұрмыстық іс емес, үлкен жауапкершілік екенін білдіреді. «Білекте»…
Малдың жайын баққан білер,
Оттың жайын жаққан білер.
Оттың жайын жаққан білер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің шын жайын оны істеп жүрген адам ғана толық түсінетінін айтады. Тура мағынасында мал…
Малдың жатар орны - жарым құрсақ.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: малдың қонатын, тынығатын орны дұрыс болса, ол тоңбайды, шөлдемейді, аман…
Малдың тамағын қара,
Малшының табағына қара.
Малшының табағына қара.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың қалай қоректеніп жүргеніне қарап, оны бағатын адамның дастарханы…
Малды тапқанға бақтыр,
Отты шапқанға жақтыр.
Отты шапқанға жақтыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: малды тапқан адам ғана оны бағып-қағады, отты шапқан адам ғана жағады…
Малды тауысам десең, пұл қыл,
Астықты тауысам десең, ұн қыл.
Астықты тауысам десең, ұн қыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал — шаруашылық тәжірибесінен туған ескерту. Тура мағынасы: малды тез тауысқың келсе, оны сатып…
Малды теппе, ақты төкпе.
Негізгі мағынасы «Малды теппе, ақты төкпе» — малға да, сүтке де құрметпен қара деген тәрбиелік мәні бар мақал. Тура…
Мал жайған малдың жайылғанына тояды.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — мал еркін жайылып, тойынып, қарнын тойдырады. Астарлы мағынасы — кез келген…
Мал жетім күтімменен бағылмаса.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — малға күтім жасалмаса, ол әлсіреп, күйі кетеді. Астарлы мағынасы — кез келген…
Мал жисаң қонысың ,
Ас жисаң ,ыдысын тап.
Ас жисаң ,ыдысын тап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өз орны, өз қажеті болатынын айтады. Мал жиған адамға қоныс, жайылым, қора…
Мал жоқшысы - малшы,
Ұлпан жоқшысы - аңшы.
Ұлпан жоқшысы - аңшы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: малдың қамын малшы, аңның жайын аңшы қарайды. Астарлы мағынасы: әр істің…