«Ағаштан ағаш рең алады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Ағаштан ағаш рең алады деген мақалдың тура мағынасы — бір ағаштың түсі, күйі, өсу қалпы өзге ағашқа әсер етуі мүмкін деген ойға саяды. Астарлы мағынасы — адам да өз ортасынан тәрбие, мінез, әдет үйренеді. Жақсы ортада өскен жан сыпайы, еңбекқор, ұқыпты болып қалыптасады; ал теріс орта адамды да бұзады. Сондықтан кісі кіммен араласса, соның ықпалына түседі деген өмірлік шындық айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ағаш» — адамды, ал оның «реңі» — мінезі мен ішкі болмысы. Бір ағаштың түр-түсі күннің, топырақтың, желдің әсерімен өзгерсе, адам да айналасындағы сөзден, іс-әрекеттен, тәрбиеден өзгереді. Халық бұл арқылы ортаның ықпалын өте нәзік әрі дәл бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Адамның досы, әріптесі, оқитын ортасы оның болмысына тікелей әсер етеді. Мысалы, мектепте жақсы оқитын, тәртіпті балалармен араласқан оқушы бірте-бірте жауапкершілікті болып өседі. Сондықтан ата-ана мен ұстаз баланың айналасын дұрыс таңдауға мән береді.