Су туралы — 2-бет 332
Сұрыптау:
Бақа - көлінде патша,
Балық - суында патша,
Жігіт - елінде патша.
Балық - суында патша,
Жігіт - елінде патша.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда әр нәрсенің өз орны, өз қадірі бар екені айтылады. Бақа көлінде, балық суында еркін өмір…
Бақа сисе, көлге сеп.
Негізгі мағынасы Мұндағы «сисе» — бақылдаса емес, сию, кіші дәретін жасау деген етістік. Мақалдың тура мағынасы…
Балалы үйрек көлден кетпес,
Баласы жас елден кетпес.
Баласы жас елден кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: балалы үйрек көлден ұзап кетпейді, ал жас бала өз елінен, туған ортасынан…
Балығы болмаған көл құрысын,
Киігі болмаған шөл құрысын.
Киігі болмаған шөл құрысын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: балықсыз көл де, киіксіз шөл де табиғи сәнінен, тіршілік мәнінен…
Балық аулай алмаған суды лайлар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — балық ұстай алмаған адам суды әдейі лайлап, балықты көруге және ұстауға…
Күнде бір мақал
«Су туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Балық басынан шіриді,
Су басынан бұзылады.
Су басынан бұзылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — балық алдымен бас жағынан бұзылса, су да бастауынан лайланса, бүкіл ағыс…
Балық жеген «су, су» дейді,
Көлік айдаған «шүу, шүу» дейді.
Көлік айдаған «шүу, шүу» дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өзі айналысқан ісіне, көрген тәжірибесіне қарай сөйлейтінін білдіреді. Балық жеген…
Балық - көлге, бақа - шөлге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық, табиғатына сай жері бар екенін білдіреді. Балықтың тіршілігі көлде…
Балықта сүт болмайды,
Шабағын теңіз асырайды.
Шабағын теңіз асырайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: балықтың сүті болмайды, ал оның шабағы теңізде өсіп-өніп, сол ортадан…
Балықтың жаны суда.
Негізгі мағынасы Балықтың өмір сүруі суға тікелей байланысты, сондықтан бұл мақалдың тура мағынасы — балық сусыз…
Балықтың өзі суда, көзі қырда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: балық су ішінде тіршілік етсе де, көзі қырда, яғни су сыртындағы…
Бармақтай бақ
қара суды теріс ағызған ақылдан артық.
қара суды теріс ағызған ақылдан артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аз ғана бақ пен шағын ырыстың өзі орынсыз, теріс істелген үлкен ақылдан қымбат екенін…
Басында бұлағы бар өзен ұзақ ағады.
Негізгі мағынасы Басында бұлағы бар өзеннің суы тоқтамай, ұзақ ағады. Тура мағынасы — өзеннің бастау көзі болса, ол…
Бата - бастан, су - аяқтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бата адамға ең алдымен басынан, яғни жоғарыдан беріледі, ал су төменнен…
Батпағы бар көлдерден
Су ішетін сай артық.
Қамшылатқан шабаннан
Өзі жүрер тай артық.
Су ішетін сай артық.
Қамшылатқан шабаннан
Өзі жүрер тай артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай көрінісі жақсы болғаннан гөрі, пайдасы бар, шын іске жарайтын нәрсенің артық екенін…
Батыр - елдің сәулеті,
Балқұрақ - көлдің сәулеті.
Балқұрақ - көлдің сәулеті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал батырдың ел үшін қандай қымбат екенін айтады. Тура мағынада, батыр елге көрік беретін, оны…
Бектің бұлағынан су ішпе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында «бек отырған, билік иесі бар бұлақтан су ішпе» деген сақтық ескертпесі…
Бидің жолы - ақ, судың жолы - сара.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бидің жүретін жолы ақ, яғни таза әрі ашық; судың жолы сара, яғни өз…
Білім - дария көл,
Надандық - сусыз шөл.
Надандық - сусыз шөл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білімнің шексіз, терең де мол байлық екенін айтады. Дария мен көл қалай суға толы болса…
Бір-бірлеп мың болар,
Тама-тама көл болар.
Тама-тама көл болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аздан басталған істің бірте-бірте үлкен нәтижеге жеткізетінін білдіреді. Тура мағынасында…
Біреудің ажалы - оттан,
Біреудің ажалы - судан.
Біреудің ажалы - судан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамның тағдыры әртүрлі болатынын меңзейді. Біреу үшін қауіп-қатердің көзі от болса, енді…
Біреу суға жете алмадым деп «аһ» ұрады,
Біреу судан өте алмадым деп «аһ» ұрады.
Біреу судан өте алмадым деп «аһ» ұрады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі ойы — әр адамның мұңы мен қиыншылығы әртүрлі екенін айту. Біреу мақсатына жете…
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
Негізгі мағынасы Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі…
Боталаған түйеден,
Бұлақ суы артылмас;
Құлындаған биеден,
Құдық суы артылмас.
Бұлақ суы артылмас;
Құлындаған биеден,
Құдық суы артылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: боталаған түйе мен құлындаған бие көп су ішеді, сондықтан олардың шөлін…
Бұлақ басынан тұнады.
Негізгі мағынасы «Бұлақ басынан тұнады» деген мақалдың тура мағынасы — бұлақтың суы бастауынан мөлдір болса, төмен…
Бұлақ көрсең, көзін аш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қолы жеткен жақсылықты байқап, оны сақтап, пайдаға жарату керегін айтады. Тура…
Бұлаққа бұлақ қосылса, егізбіз дер,
Көлге көл қосылса, теңізбіз дер.
Көлге көл қосылса, теңізбіз дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бірлік пен көбейген күштің құнын айтады. Тура мағынасы бойынша, кішкентай бұлақтар қосылса…
Бұлақ суын теңізге сүйрейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бұлақтың суы өздігінен ағып, ақырында теңізге барып құяды. Астарлы…
Бұлт өзеннен бу алса жауады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал табиғат құбылысы арқылы өмірлік ой айтады: бұлт өзеннен бу алып, суға қанықса, кейін жаңбыр…
Ғылым - теңіз, білім - қайық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ғылымның көлемі де, тереңдігі де шексіз екенін білдіреді. Ғылымды теңізге теңеу арқылы оның…
Дарияға ат салмай тұрып өткелін тап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген істі асықпай, алдымен ойлап, жолын тауып бастау керек дегенді білдіреді. Тура…
Дария жанынан құдық қазба.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында дарияның дәл қасынан құдық қазудың қажетсіз екенін айтады: су бар жерде…
Диқан жерін мақтайды,
Балықшы көлін мақтайды,
Кәсіпкер кенін мақтайды.
Балықшы көлін мақтайды,
Кәсіпкер кенін мақтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әр адам өз еңбегі сіңген, нәпақа тапқан орнын қадірлейді, соны жақсы…
Дүние деген - сордың суы,
Іше берсең, кептіре береді.
Іше берсең, кептіре береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал дүниенің қызығы мен байлығы адамды қанша итермелесе де, оның тойымсыз екенін ескертеді. Тура…
Дүние - үлкен көл,
Замана - соққан жел.
Замана - соққан жел.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің тұрақсыз, аумалы-төкпелі екенін білдіреді. Дүние үлкен көл сияқты: үсті тыныш…
Еділ суы бар болса, елге жетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Еділ өзенінің суы мол болса, сол су елдің қажетіне жетеді деген ой…
Екі бие - ел асы,
Үш бие - бұлақ басы,
Бір бие - жоқтың қасы.
Үш бие - бұлақ басы,
Бір бие - жоқтың қасы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал малдың, әсіресе биенің шаруашылықтағы орнын аңғартады. Екі бие болса, үйдің сүті мен ырысы…
Екі кеменің құйрығын ұстаған суға кетеді.
Негізгі мағынасы Екі кеменің құйрығын ұстаған суға кетеді деген мақал адам бір уақытта екі істі, екі бағытты не екі…
Екпесең, жер қысырайды,
Күтпесең, көл қысырайды.
Күтпесең, көл қысырайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жерге дән екпесең, ол игерілмей бос қалады; көлге күтім жасамасаң, суы…
Ел ағыны мен су ағыны бір.
Негізгі мағынасы «Ел ағыны мен су ағыны бір» деген мақал халықтың жүрісі мен судай ағатын табиғи қозғалысты…