Су туралы 19
Су туралы мақал-мәтелдер — тіршілік, тазалық, береке мен үнемділік туралы халық даналығы.
19
Мақал-мәтел
7.7K
Қаралым
404
Орташа
Сұрыптау:
Су бергеннің сауабы бар,
Су төккеннің сұрауы бар.
Су төккеннің сұрауы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсылық жасаған адамның еңбегі зая кетпейтінін, ал орынсыз қиянат пен ысыраптың жауапсыз…
Су - ырыстың көзі,
Еңбек - кірістің көзі.
Еңбек - кірістің көзі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі үлкен шындықты қатар айтады: су бар жерде тіршілік бар, ал еңбек бар жерде табыс бар…
Жер - қазына, су - гауһар.
Негізгі мағынасы «Жер - қазына, су - гауһар» деген мақалдың тура мағынасы — жер де, су да адам өмірі үшін аса бағалы…
Жер қазына,
Су - алтын,
Мал - байлық.
Су - алтын,
Мал - байлық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жер мен судың, малдың адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Талқы - елге пайда,
Тамшы - жерге пайда.
Тамшы - жерге пайда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай нәрсенің өзі өз орнында пайда әкеледі: талқы ағашты өңдеуге…
Ағын су ақ татыр,
Ақ шабағы бал татыр.
Ақ шабағы бал татыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ағын судан дәмі таза, мөлдір су ішуге болады, ал ақ шабақтан дәмді, нәрлі…
Жер байдікі, су сайдікі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жердің иесі бар, судың да өз арнасы, өз жолы бар. Астарлы мағынасы: әр…
Отын - олжа, су - нұрлық.
Негізгі мағынасы «Отын - олжа, су - нұрлық» деген мақал тіршілікке аса қажет екі нәрсенің қадірін айтады. Отын адамға…
Судың да сұрауы бар.
Негізгі мағынасы «Судың да сұрауы бар» деген мақал әр нәрсенің өтеуі, есебі болатынын білдіреді. Тура мағынасында су…
Ағын су - тегін су.
Негізгі мағынасы «Ағын су - тегін су» деген мақал судың тоқтап тұрмай, үздіксіз ағуын пайдалы, таза әрі қолжетімді…
Пайда да бір, аққан су да бір.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — пайда да, аққан су да үздіксіз қозғалып, бір бағытта ағып жатыр деген…
Ел құты - қария,
Жер құты - дария.
Жер құты - дария.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің берекесі мен рухани тірегі — қариялар екенін айтады. Қариясы бар елдің сөзі салмақты…
Мақтаның анасы - жер,
Атасы - су.
Атасы - су.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мақта да, жалпы егін мен өсімдік атаулы да жер мен суға тәуелді екенін білдіреді. Тура…
Судың пірі - Сүлеймен.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы суға қатысты әулиелік, киелі ұғымды білдіреді. Астарлы мағынасы — судың…
Су қадірін шөл зардабын шеккен біледі.
Негізгі мағынасы Су қадірін шөл зардабын шеккен біледі деген мақалдың тура мағынасы — су таппай, шөлдің азабын тартқан…
Ауру - азығымен.
Негізгі мағынасы «Ауру - азығымен» деген мақал адамның дертке шалдығуы көбіне өз тамағының, күнделікті ішіп-жейтiн…
Өзен көлге, көл елге құяды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзеннің суы көлге құяды, ал көлдің берекесі елге жетеді деген табиғи…
Күріштің күні сумен.
Негізгі мағынасы Күріштің өсуі мен өнім беруі суға тікелей байланысты. Бұл мақалдың тура мағынасы да — күріш сусыз…
Көктің суын көптен аяма.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көктен жауған суды, яғни табиғат сыйын халық көптен бөліп пайдаланудан…
Ең көп оқылған
Су бергеннің сауабы бар,
Су төккеннің сұрауы бар.
Су төккеннің сұрауы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсылық жасаған адамның еңбегі зая кетпейтінін, ал орынсыз қиянат пен ысыраптың жауапсыз…
Су - ырыстың көзі,
Еңбек - кірістің көзі.
Еңбек - кірістің көзі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі үлкен шындықты қатар айтады: су бар жерде тіршілік бар, ал еңбек бар жерде табыс бар…
Жер - қазына, су - гауһар.
Негізгі мағынасы «Жер - қазына, су - гауһар» деген мақалдың тура мағынасы — жер де, су да адам өмірі үшін аса бағалы…
Жер қазына,
Су - алтын,
Мал - байлық.
Су - алтын,
Мал - байлық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жер мен судың, малдың адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Талқы - елге пайда,
Тамшы - жерге пайда.
Тамшы - жерге пайда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай нәрсенің өзі өз орнында пайда әкеледі: талқы ағашты өңдеуге…
«Су туралы» мақал-мәтелдер қазақтың табиғатпен етене тіршілігін, судың қадір-қасиетін және оның өмірдегі орнын бейнелейді. Су — тіршіліктің көзі, ырыс-берекенің бастауы болғандықтан, бұл топтағы нақылдар адамды үнемшілдікке, тазалыққа, қанағатқа және жауапкершілікке үндейді.
Бұл категориядағы мақал-мәтелдерде суға құрмет көрсету, көзін ашу, ысырап етпеу сияқты ұғымдар жиі айтылады. Сондай-ақ, су арқылы адам мінезі, бірлік пен татулық, еңбектің нәтижесі салыстырмалы түрде жеткізіліп, тәрбиелік мәні күшейеді. Су жайлы мақалдар — күнделікті тұрмысқа да, дүниетанымға да бағыт беретін өмірлік өсиет.
Бұл категориядағы мақал-мәтелдерде суға құрмет көрсету, көзін ашу, ысырап етпеу сияқты ұғымдар жиі айтылады. Сондай-ақ, су арқылы адам мінезі, бірлік пен татулық, еңбектің нәтижесі салыстырмалы түрде жеткізіліп, тәрбиелік мәні күшейеді. Су жайлы мақалдар — күнделікті тұрмысқа да, дүниетанымға да бағыт беретін өмірлік өсиет.