Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
190.7K
Қаралым
179
Орташа
Сұрыптау:
Ешкі сойып жесең, бір күндік,
Сауып ішсең, мың күндік.
Сауып ішсең, мың күндік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ешкіні бір рет сойып жесең, одан алған пайдаң бір-ақ күнге жетеді; ал с...
Бір адамның жаққан отына Он адам жылынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамның істеген игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында, біреу жақ...
Бұхарда боқ шоқыған ала қарға
Мұнда келіп жылқышы болыпты.
Мұнда келіп жылқышы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір кезде Бұхара жақта ешкімге елеусіз, қадірсіз жүрген «ала қарға» мұ...
Ұстаны соққан пышағынан таниды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын шеберлігі мен деңгейі оның жасаған ісінен көрінетінін білдіреді. Тура мағынас...
Еңбексіз тапқан мал есепсіз кетер.
**Негізгі мағынасы** Еңбексіз келген дүние тұрақтамайды, оңай табылған малдың қадірі де аз болады. Адам маңдай терімен т...
Қатты жерге қақ тұрар,
Қайратты ерге мал тұрар.
Қайратты ерге мал тұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты, берік жерге қақ қағуға болады, ал қайратты, күшті ерге мал да, д...
Шын аңшының алдына аңның өзі келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шын мәнінде шебер, тәжірибелі аңшы болса, аңды ұзақ қумай-ақ, ол өзі с...
Еңбек пен бақыт егіз.
**Негізгі мағынасы** «Еңбек пен бақыт егіз» деген мақал адамның бақыты өздігінен келмейтінін, оған еңбек арқылы жететін...
Көп еңбегі көңілді.
**Негізгі мағынасы** «Көп еңбегі көңілді» деген мақал адамның көп тер төгіп, қажырлы еңбек еткенде ғана шын қуанатынын...
Тұлпар шаба жетіледі,
Сұңқар ұша жетіледі.
Сұңқар ұша жетіледі.
**Негізгі мағынасы** Тұлпар да, сұңқар да өз табиғатына сай қимылдап, әрекет үстінде шыңдалады. Сол сияқты адам да еңбек...
Жаман қой ісегінде қартаяды.
**Негізгі мағынасы** Жаман қой ісегінде қартаяды деген мақал адам мен мал мінезін салыстырып айтады. Тура мағынасында,...
Құрыққа сырық жалғайды.
**Негізгі мағынасы** «Құрыққа сырық жалғайды» деген мақал бір істі атқару үшін оған сай құралды, қосымша көмекті немесе...
Атадан мал қалғанша ,тал қалсын.
**Негізгі мағынасы** Атадан қалған малдың бәрі бір күнде таусылып, ұрпаққа ұзақ пайда бермеуі мүмкін. Ал тал — өссе, көл...
Ескіні жамағанның есі шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ескі, тозған, сапасы кеткен нәрсені қайта-қайта жамау адамды әбігерге салып, уақытын да,...
Он екі мүшең сау болса,
Дәулет емей немене?
Он саусағың сау болса,
Сәулет емей немене?
Дәулет емей немене?
Он саусағың сау болса,
Сәулет емей немене?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең үлкен байлығы — деннің саулығы екенін айтады. «Он екі мүшең сау болса» дегені...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.