Пайда да бір, аққан су да бір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — пайда да, аққан су да үздіксіз қозғалып, бір бағытта ағып жатыр деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — қандай іске кіріссең де, одан келетін игілік бос кетпей, өз жолын табады; яғни пайда болған нәрсе де, ағып жатқан су да адамға қызмет етіп, тіршілікке жарайды. Халық бұл сөзбен бар нәрсенің қадірін біл, түптің түбінде пайдасы тиеді деген ойды жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аққан су» — тоқтамайтын, үнемі қозғалыстағы өмір мен тіршіліктің бейнесі. Су қалай жолын тауып, айналаға нәр берсе, пайда да солай өз орнын тауып, қажетке жарайды. «Бір» деген сөз екі құбылыстың мәні ұқсас екенін көрсетіп, екеуін де бір арнадағы береке, игілік ретінде танытады. Бұл — пайданың да, судың да өмір үшін ортақ құндылығын меңзейтін салыстыру.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал еңбектің, үнемнің және кез келген шағын мүмкіндіктің қадірін түсіндіру үшін қолданылады. Мысалы, адам жұмыста аз ғана табыс тапса да, соны дұрыс жұмсаса, ол да береке әкеледі. Яғни, аз пайдаға да немқұрайды қарамай, оны іске жаратқан жөн.