Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
190.7K
Қаралым
179
Орташа
Сұрыптау:
Еңбегіне қарай өнбегі.
**Негізгі мағынасы** Еңбек еткен адам соның жемісін көреді деген ой айтылады. Тура мағынада, қанша тер төксек, сонша нәт...
Теңіз - тамшыдан.
**Негізгі мағынасы** Теңіз тамшыдан жиналатыны сияқты, үлкен істің де бастауы ұсақ әрекеттен құралады. Мақал адамды кішк...
Жорғаң болса, өрге сал,
Ісің ақ болса, көпке сал.
Ісің ақ болса, көпке сал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жорға атты адам өрге шығарса да шаршамайды, жүрісі жайлы, жүрдек болад...
Нар өлген жерде жүк қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: нар сияқты ірі, күшті түйе өлсе, оның көтеріп жүрген жүгі жерде қалып қ...
Күн күркіресе, жер иір,
Жер иісе, мал иір.
Жер иісе, мал иір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғат құбылысы мен тіршілік байланысын астастырып түсіндіреді. Күн күркірегенде жердің...
Алтын алсаң, санап ал.
**Негізгі мағынасы** «Алтын алсаң, санап ал» деген мақал әр істі ұқыппен, есеппен істеу керегін білдіреді. Тура мағынас...
Қож басқанша қоз бас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малды қорқытпай, жайымен бағып-қағу керек, әйтпесе үйреншікті жұғымды і...
Нан - тамақтың атасы.
**Негізгі мағынасы** «Нан - тамақтың атасы» деген мақал нанның адам өміріндегі ең қадірлі ас екенін білдіреді. Тура мағ...
Жаңбыр жауса - жер тоқ,
Егін ексе - ел тоқ,
Бұлақ ақса - көл тоқ,
Еқбек етсе - ер тоқ.
Егін ексе - ел тоқ,
Бұлақ ақса - көл тоқ,
Еқбек етсе - ер тоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңбыр жауса жер нәрленеді, егін ексе елдің асы көбейеді, бұлақ ақса к...
Егінші мәрт,
Жер жомарт.
Жер жомарт.
**Негізгі мағынасы** Егінші еңбегімен елге ырыс әкелетін қадірлі адам деген ой айтылады. Мақалдың тура мағынасы — егін е...
Жетең жаман болмаса,
Жете жарлы болмассың.
Жете жарлы болмассың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қолындағы барын дұрыс ұстап, өз жағдайын ұқыпты басқара алса, қатт...
Тардан кеңіген озады,
Кеңнен тарылған азады.
Кеңнен тарылған азады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тар жерде кеңейген нәрсе алға шығады, ал кең жерден тарысқан нәрсе әлс...
Жігіттің жұмсаған күшін сұрама,
Бітірген ісін сұра.
Бітірген ісін сұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды істеген еңбегімен бағалау керек екенін айтады. Жігіттің қанша күш жұмсағаны, қанша...
Талаптың жолы тастан да ауыр.
**Негізгі мағынасы** Талап еткен адамның жолы жеңіл болмайды. Бір мақсатқа жету үшін көп еңбек, сабыр, төзім және табанд...
Ердің малы - елдің малы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ер азаматтың қолындағы мал — тек өзінікі ғана емес, елдің де игілігі. А...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.