Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.6K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Шашу оңай, жинау қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені быт-шыт қылып шашып жіберу оп-оңай, ал оны қайта жинап, ре...
Еңбектікі екеу болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбек еткен адамның қолында бір ғана нәтиже емес, екі есе пайда, екі тү...
Жер асыңнан жемес асың көп болсын.
**Негізгі мағынасы** «Жер асыңнан жемес асың көп болсын» деген сөз адамның ырысы мен несібесі мол болсын деген тілек бі...
Атан түйе жүк астында қартаяр.
**Негізгі мағынасы** Атан түйе — күшті, ауыр жүк көтеретін мал. Бірақ ол үнемі жүк арқалап жүрсе, ерте тозады, қартаяды...
Қатты жерге қақ тұрар,
Қайратты ерге мал тұрар.
Қайратты ерге мал тұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты, берік жерге қақ қағуға болады, ал қайратты, күшті ерге мал да, д...
Жеміссіз ағаш жұтайды.
**Негізгі мағынасы** Жеміссіз ағаш жұтайды деген мақал тура мағынасында: жеміс бермеген ағаштың нәрі кеміп, күтімсіз қал...
Шеберлікке шек жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Шеберлікке шек жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — бір іске жетік болудың, өнер мен икемнің белгіл...
Ұстаны соққан пышағынан таниды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын шеберлігі мен деңгейі оның жасаған ісінен көрінетінін білдіреді. Тура мағынас...
Жанын аямаған жау алады,
Малын аямаған дау алады.
Малын аямаған дау алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам жанын сақтамай, басын қатерге тіксе, жауға жем болуы мүмкін; ал м...
Ас ішіп, аяқ босатар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас ішкен адам аяқ-қолын босатып, дем алады. Астарлы мағынасы — бір іст...
Кілем сатсаң, ауылдасыңа сат,
Бір шетінде өзің отырасың.
Бір шетінде өзің отырасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кілемді сататын болсаң, оны өзіңе жақын, ауылдас адамыңа сат, өйткені...
Қой семізі - қойшыдан.
**Негізгі мағынасы** Қойдың семіз, күйлі болуы ең алдымен оны баққан қойшыға байланысты. Яғни малдың жағдайы қожайынның...
Алтын алсаң, санап ал.
**Негізгі мағынасы** «Алтын алсаң, санап ал» деген мақал әр істі ұқыппен, есеппен істеу керегін білдіреді. Тура мағынас...
Жұмыстың жаманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Жұмыстың жаманы жоқ» деген мақал кез келген адал еңбектің қадірі бар екенін білдіреді. Яғни істің...
Мал жисаң қонысың ,
Ас жисаң ,ыдысын тап.
Ас жисаң ,ыдысын тап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өз орны, өз қажеті болатынын айтады. Мал жиған адамға қоныс, жайылым, қора с...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.