Он екі мүшең сау болса,
Дәулет емей немене?
Он саусағың сау болса,
Сәулет емей немене?

Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ең үлкен байлығы — деннің саулығы екенін айтады. «Он екі мүшең сау болса» дегені — бас-аяғың бүтін, денең аман, ауру-сырқаудан алыс болсаң, өміріңде мүмкіндігің көп деген сөз. Ал «Дәулет емей немене?» деп, байлықтың ең асылы — мал-мүлік емес, аман дене екенін меңзейді. Сол сияқты «Он саусағың сау болса» дегені — қолың іс қылуға жараса, еңбек етуге, кәсіп игеруге қабілеттісің. «Сәулет емей немене?» деген тіркес те осы ойды күшейтеді: еңбекке жараған адам өзіне де, еліне де пайда келтіреді.

Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «он екі мүше» — адамның бүкіл дене мүшелерінің символы. Ол толықтықты, саулықты білдіреді. «Он саусақ» — істің кілті, шеберлік пен еңбекке жарамдылықтың бейнесі. Халық саусақты тек дене мүшесі деп емес, адамның іс тындыратын құралы деп түсінеді. Сондықтан бұл жерде дәулет пен сәулет ұғымдары денсаулық пен еңбек қабілетіне теңестірілген.

Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: денсаулық болса, адам оқиды, жұмыс істейді, табыс табады, арманына жетеді. Мысалы, ұзақ уақыт компьютер алдында отыратын адам көзін, белін күтпесе, еңбегінің өнімділігі төмендейді. Сол себепті бұл мақал денсаулықты қадірлеп, еңбекке жарамды күйді сақтау керек екенін еске салады.