Мал өсірсең, қой өсір,
Өнімі оның көл-көсір.
«Мал өсірсең, қой өсір, Өнімі оның көл-көсір.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал мал шаруашылығында қой өсірудің пайдасы мол екенін айтады. Тура мағынасында, қой баққан адам еті, жүні, сүті сияқты бірнеше өнім алады, яғни еңбегінің қайтарымы көп болады. Астарлы мағынасында, берекесі мол, ұсақ көрінгенімен пайдасы үздіксіз іс жақсы нәтиже береді деген ой жатыр. Қазақ халқы үшін қой — тіршіліктің тірегі, күнделікті қажетке де, ырысқа да жараған төрт түліктің бірі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көл-көсір» сөзі молшылықты, тасып жатқан ырысты білдіреді. Қойдың «өнімі» деп тек бір ғана пайдасы емес, оның бірнеше жақтан берекелі болуы меңзеледі. Мақал қойды қарапайым мал ретінде емес, шаруаның құтын арттыратын, тұрмысты түзейін тіршілік көзі ретінде көрсетеді. Сол арқылы қазақтың малға қатысты тәжірибесі мен өмірлік танымы көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал кез келген пайдалы іске де қатысты айтылады. Мысалы, бір адам шағын жылыжай ашып, көкөніс өсірсе, аз жерден-ақ мол өнім алып, табысын арттыра алады. Яғни, еңбекті дұрыс бағытқа салсаң, қайтарымы да қомақты болады деген ой беріледі.
Ónimi onyń kól-kósir.