Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.7K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Жуас түйе жүндеуге жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша жуас, момын түйені жүндеуге, яғни ұстап жұмыс істеуге ыңғайлы. А...
Қауынның пәлегі ащы, түйнегі тұщы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қауынның сабағы, яғни пәлегі ащы болады, ал жемісінің өзі тәтті, тұщы...
Екі қолға - бір күрек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі қолы бар адамға бір ғана күрек те жетеді, яғни жұмыс істей алатын...
Жұмыстың көзін тап,
Қисықтың тезін тап.
Қисықтың тезін тап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — істің көзін, яғни дұрыс бастауын және ең тиімді жолын табу; ал қисықты...
Арғымақ аттың құйрығы
әрі жібек, әрі қыл.
Ер жігіттің белгісі
әрі мырза, әрі құл.
әрі жібек, әрі қыл.
Ер жігіттің белгісі
әрі мырза, әрі құл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің мінезі қос қырлы болуға тиіс екенін айтады. Бір жағынан, ол мырза, жомарт, ке...
Мал басқа , қына тасқа бітеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың басы көбейіп, қына тасқа біткендей, тіршілікке қолайлы ортада ғ...
Көктемде жерге түскен бір дән,
Күзгі күнгі мың дән.
Күзгі күнгі мың дән.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің, уақыттың және дұрыс мезгілде істелген істің қадірін айтады. Көктемде жерге түск...
Еңбек шаһар түзетеді.
Еңбексіздік жүдетеді.
Еңбексіздік жүдетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адам өміріндегі орнын терең түсіндіреді. Тура мағынасында, еңбек адамға тіршілік...
Күн аязға айналды,
Ет азға айналды.
Ет азға айналды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қысылтаяң, ауыр заманды суреттейді. Тура мағынасында күннің аязға айналуы — жылылықтың су...
Бір түйір дәнде бір тамшы тер бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір дәннің өзінде оны өсірген адамның маңдай тері, еңбегі жатыр деген...
Ұста, ұстадан нұсқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, шебер ұстаның қасында жүрген адам одан іс үйренеді, жөн біледі....
Ұл таппас әйел болмас, тұрарын айт.
Мал таппас еркек болмас, құрарын айт.
Мал таппас еркек болмас, құрарын айт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды туа біткен қабілетке ғана емес, оның ісіне, еңбегіне қарап бағалау керек екенін бі...
Қайғысыз қара суға семіреді.
**Негізгі мағынасы** Қайғысы, уайымы жоқ адам кейде тіршілікке салғырт қарап, барға мәз болып, әрекетсіздікке салынады д...
Аз ақшаға алданып,
Өнбес іске жалданба.
Өнбес іске жалданба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды азғантай пайдаға қызығып, түбі жоқ, берекесіз іске кірмеуге шақырады. Тура мағынас...
Мал тапқан ердің жазығы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Мал тапқан ердің жазығы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — еңбек етіп, мал жиған адамның айыбы ж...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.