Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.2K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Мал тапқан ердің жазығы жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Мал тапқан ердің жазығы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — еңбек етіп, мал жиған адамның айыбы ж...
Қауынның пәлегі ащы, түйнегі тұщы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қауынның сабағы, яғни пәлегі ащы болады, ал жемісінің өзі тәтті, тұщы...
Атадан мал қалғанша ,тал қалсын.
**Негізгі мағынасы** Атадан қалған малдың бәрі бір күнде таусылып, ұрпаққа ұзақ пайда бермеуі мүмкін. Ал тал — өссе, көл...
Арғымақ аттың құйрығы
әрі жібек, әрі қыл.
Ер жігіттің белгісі
әрі мырза, әрі құл.
әрі жібек, әрі қыл.
Ер жігіттің белгісі
әрі мырза, әрі құл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің мінезі қос қырлы болуға тиіс екенін айтады. Бір жағынан, ол мырза, жомарт, ке...
Ағын судың арамдығы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Ағын судың арамдығы жоқ деген мақалдың тура мағынасы — тоқтамай ағатын су лайланса да, ағып бара жа...
Есептемегенге бәрі түгел.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір нәрсені санап, есептеп отырмаса, оған бәрі түгел, бәрі жеткіл...
Еңбексіз өмір жоқ,
Ауырсыз жеңіл жоқ.
Ауырсыз жеңіл жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — еңбексіз тіршілік болмайды, ал ауыртпалықсыз жеңілдік те келмейді. Аст...
Жуас түйе жүндеуге жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша жуас, момын түйені жүндеуге, яғни ұстап жұмыс істеуге ыңғайлы. А...
Еріккен сарт етегін уқалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бос отырған адамның ермек іздеп, пайдасыз қимылға баруын аңғартады. Тура мағынасында біре...
Семіздікті қой көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — семіз, ауыр қойды көтеріп алып жүретін де, соған төзетін де өзі. Астар...
Қайғысыз қара суға семіреді.
**Негізгі мағынасы** Қайғысы, уайымы жоқ адам кейде тіршілікке салғырт қарап, барға мәз болып, әрекетсіздікке салынады д...
Бір түйір дәнде бір тамшы тер бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір дәннің өзінде оны өсірген адамның маңдай тері, еңбегі жатыр деген...
Мал басқа , қына тасқа бітеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың басы көбейіп, қына тасқа біткендей, тіршілікке қолайлы ортада ғ...
Емініп тапқанның,
Екі көзі шығады.
Екі көзі шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің еңбексіз, жалтақтап, жалынып-жалбарынып тапқан несібесі берекелі болмайтынын мең...
Ойнамасаң ойын бақ,
Қойшыбайдың қойын бақ!
Қойшыбайдың қойын бақ!
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ойнамай, сергек те белсенді жүрсең, бір істің көзін табасың деген ишар...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.