Жылы мұрынға суық қол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның бір істі не қарым-қатынасты жылы, жайлы күйден суытып жіберетін әрекетін білдіреді. Тура мағынада жылы мұрынға суық қол тиюі жағымсыз әсер етеді, ал астарлы мағынада — орынды жерде суықтық көрсету, көңілді басу, ыстық ықыласты өшіру деген сөз. Яғни, біреудің ықыласын, сенімін немесе жақсы бастамасын орынсыз қаталдау, салқындық таныту арқылы бұзу деген ескерту жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылы мұрын» — адамға жақындық, көңіл күй, сенім, жылы шырайдың бейнесі. Ал «суық қол» — бейжайлық, қаталдық, жүрексіздік немесе орынсыз мінездің белгісі. Халық қарапайым дене мүшелері арқылы көңіл мен сезімнің нәзік күйін дәл береді. Бір сәттік суық әрекет ұзақ қалыптасқан жылы қатынасты да бұзуы мүмкін екенін осы образ өте әсерлі көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында, жұмыста, достықта жиі қолданылады. Мысалы, бір адам жаңа ой ұсынып отырғанда, оны бірден келемеждеп немесе дөрекі тоқтатып тастаса, сол жерде ынта да, сенім де суиды. Сондықтан адамдар бір-біріне жауап бергенде сөзін аңдап, жылы қарым-қатынасты сақтауы керек.