Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.9K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Түйір нан - тамшы тер.
**Негізгі мағынасы** Түйір нанның артында үлкен еңбек жатқанын білдіреді. Нан дастарқанға оңай келмейді, оны өсіру, ору,...
Қайратыңа әдісіңді жолдас ет,
Әдісіңе ақылыңды жолдас ет,
Әдісіңе ақылыңды жолдас ет,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамда күш-қайрат қана емес, оны дұрыс бағыттайтын амал мен ақыл да болуы керек екенін ай...
Жердің құты - жаңбыр,
Елдің құты - азамат.
Үйдің құты - жақсы әйел,
Аймақтың құты - әділ басшы.
Елдің құты - азамат.
Үйдің құты - жақсы әйел,
Аймақтың құты - әділ басшы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел мен тұрмыстың берекесі әр нәрсенің өз қадірлі тірегіне байланысты екенін айтады. Жерге...
Қолың ұста болсын,
Сөзің қысқа болсын.
Сөзің қысқа болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ісі мен сөзіне жауапты болуға үндейді. «Қолың ұста болсын» дегені — қол қусырып от...
Біреу тойға айналды,
Біреу қойға айналды.
Біреу қойға айналды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамның той-думанға, қызық-қызыққа үйір болып кеткенін, ал екіншіс...
Ақ қар болса, ақ нан көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыста қар қалың, аппақ болып жауса, жер ылғалға қанып, көктемде егін жа...
Салт атты, сабау қамшылы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда салт мінген, қолында сабау қамшысы бар адамды суреттейді. Астарлы мағын...
Түгін тартса, түбінен май шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір түп шөптің не бір нәрсенің түгін тартсаң да, түбінен май сияқты мо...
Жаман етікші біз таңдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шеберлігі төмен етікші өз жұмысын ыңғайлап, қиын емес, жеңіл таңдауды...
Әр нәрсеге асық болғанша,
Бір нәрсеге машық бол.
Бір нәрсеге машық бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шашырап, әр істің соңынан бірдей жүгіруге болмайтынын ескертеді. Тура мағынасында:...
Қасыңда қара көп болса,
Нөкер емей, немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей, немене?
Ат жалынан тапқан мал,
Бекер емей, немене?
Нөкер емей, немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей, немене?
Ат жалынан тапқан мал,
Бекер емей, немене?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түйіні — адамға жақын жүрген көпшілік, қиын сәтте келген көмек пен еңбекпен табылған ы...
Теңге - тиыннан, тұлпар - құлыннан.
**Негізгі мағынасы** Теңге тиыннан құралады, ал үлкен істердің бастауы да ұсақ нәрседен басталады. Мақалдың тура мағынас...
Қыс шілдеде жілік жүгірер,
Жаз шілдеде күлік жүгірер.
Жаз шілдеде күлік жүгірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жыл мезгіліне қарай тіршілік ырғағы өзгеретінін білдіреді. Тура мағынада, қыста малдың жі...
Судың да сұрауы бар.
**Негізгі мағынасы** «Судың да сұрауы бар» деген мақал әр нәрсенің өтеуі, есебі болатынын білдіреді. Тура мағынасында су...
Ханның қасында болғанша,
Судың басында бол.
Судың басында бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ханның қасында жүргеннен гөрі, судың басында болған дұрыс. Астарлы мағы...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.