Еңбек, кәсіп туралы — 15-бет 1055
Сұрыптау:
Кедейдің ауы жүрмес,
Ауы жүрсе, дауы жүрмес.
Ауы жүрсе, дауы жүрмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кедей адамның тұрмысы ауыр болса, оның тіршілігі де, жан тыныштығы да оңай болмайтынын…
Кедейдің етегіндегі бидайды тізесі қағып төгеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам азын-аулақ бидайын етегіне салып алып келе жатқанда…
Кедейдің сүйген тамағын кім береді?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның жақсы көретін, қалаған асын оған ешкім оп-оңай бере…
Кедейді тер қысса,
Керегесін арқалап тауға шығады.
Керегесін арқалап тауға шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кедей адам таршылық көрсе де, жан сақтап, күн көру үшін кез келген қиындыққа төтеп беретінін…
Кедейлігіңді білейін десең, көшіп көр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз тұрмысын көш кезінде анық байқайды: көшуге көлігі, малы, жүгін…
Күнде бір мақал
«Еңбек, кәсіп туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Кедейлік кемдік емес.
Негізгі мағынасы Кедейлік адамның қадірін түсірмейді деген ой айтылады. Яғни бай болмау — кемшілік емес, ал адамды биік…
Кедеймін деп қысылма,
Өнерің болса қолыңда.
Өнерлінің ырысы
Жарқырап тұрар жолыңда.
Өнерің болса қолыңда.
Өнерлінің ырысы
Жарқырап тұрар жолыңда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кедейлікке қысылып, еңсе түсіруге болмайтынын айтады. Тура мағынасында: адамда мал-мүлік…
Кедей нан тапса, ыдысын таппас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тұрмысы төмен, күнкөрісі ауыр адам бір қиындықты жеңсе де, екінші бір мұқтаждыққа ұрынып…
Кедейшілік кетсін десең, еңбек ет,
Молшылық жетсін десең, еңбек ет.
Молшылық жетсін десең, еңбек ет.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кедейліктен құтылу да, молшылыққа жету де еңбектің арқасында болады…
Кедейшілік шоқтығы - ертеңгі астың жоқтығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кедейшіліктің ең ауыр белгісі — ертеңгі күнге азықтың, ырыстың жетпеуі екенін айтады. Тура…
Кезі келсе, кетпен шап,
Майрылмаса, қайрылсын.
Майрылмаса, қайрылсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал істің өз уақыты, өз реті бар екенін аңғартады. Тура мағынасында кетпенді шапқанда ол…
Келеге түспеген бура керенау.
Негізгі мағынасы Келеге түспеген бура — үйірге қосылмай, көппен бірге жүрмеген, ырыққа көнбеген бура. Мұндай бураның…
Келер кезек, терме тезек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өз реті, өз кезегі болатынын білдіреді. Тура мағынасында — тезек жинау сияқты ауыр…
Келіннің аяғынан,
Қойшының таяғынан.
Қойшының таяғынан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — келіннің жүрісінен, қимылынан оның іс-әрекеті байқалатыны сияқты…
Келісті сөз - күміс,
Жемісті жұмыс - алтын.
Жемісті жұмыс - алтын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің де, істің де өз бағасы бар екенін айтады. Тура мағынасында «келісті сөз» — орнымен…
Келсап құрыса,
Келі керектен өзі-ақ қалады.
Келі керектен өзі-ақ қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірінде белгілі бір істі атқарып тұрған негізгі құрал не тірек жоғалса, сол істің…
Кем жесең, төрге шығарады,
Көп жесең - көрге.
Көп жесең - көрге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тамақты мөлшермен жеудің, қанағат сақтаудың пайдалы екенін білдіреді. Тура мағынасында аз…
Керекті тастың ауырлығы жоқ.
Негізгі мағынасы Керек, пайдалы, мақсатқа жеткізетін нәрсе адамға ауыр көрінбейді. Тура мағынасында тас ауыр болады…
Кері кеткен кеусен сұрауға да ерінеді.
Негізгі мағынасы Кері кеткен кеусен сұрауға да ерінеді — адам берекеден, ырыстан, немесе дұрыс жолдан айырылып, кері…
Керсен алдыңда, кездік қолыңда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алдыңда керсен тұр, қолыңда кездік бар: яғни ас ішерде дайындық та, құрал…
Кетпенім сай, шотым сай,
Қазсам суға жетемін.
Атаным сай, атым сай,
Көшсем нуға жетемін.
Қазсам суға жетемін.
Атаным сай, атым сай,
Көшсем нуға жетемін.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қазуға кетпен, шот дайын болса, адам жер қазып суға жете алады; көшке…
Кетпеннің басын бассаң,
Сабы өзіңе тиеді.
Сабы өзіңе тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кетпеннің басын басып қалсаң, оның сабы қозғалып, өзіңе тиеді. Астарлы…
Кеудесі түкті Жер-ана,
Құт дарыт та, жарылқа.
Құт дарыт та, жарылқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Жер-ананы тіршіліктің бастауы, ырыс пен несібенің көзі ретінде қастерлейді. «Кеудесі түкті»…
Киелі мал иелі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың киесі, яғни оның өз ырысы, берекесі, қадірі бар деген ой. Астарлы…
Киікті көрінбеген атады, не ерінбеген атады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — киік көрінбей тұрса да, оны атқысы келген адам аңдып, дайындалып, соңында…
Киім пішсең, кең піш,
Тарылтуы оңай;
Темір кессең, қысқа кес,
Ұзартуы оңай.
Тарылтуы оңай;
Темір кессең, қысқа кес,
Ұзартуы оңай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — киім тіккенде оны кеңдеу пішсең, кейін тарылту оңай, ал темірді кескенде…
Кимесең де тоның жақсы,
Жемесең де наның жақсы.
Жемесең де наның жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тоның киілмесе де, нанның желінбесе де, олардың жақсы болуы адамға жұбаныш…
Кілем сатсаң, ауылдасыңа сат,
Бір шетінде өзің отырасың.
Бір шетінде өзің отырасың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кілемді сататын болсаң, оны өзіңе жақын, ауылдас адамыңа сат, өйткені…
Кім еңбек етсе, сол тоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кім еңбек етсе, сол адамның қарны тоқ, тұрмысы түзу болады. Астарлы…
Кірекештің түйесі жүгімен жайылар.
Негізгі мағынасы Кірекеш — жүк таситын, ауыр жұмысқа жегілетін адам. Бұл мақалдың тура мағынасы: жүк артылған түйе…
Кісі алатын бура көп жасамайды.
Негізгі мағынасы Мақал адамға шабатын, қауіпті мінезі бар нәрсенің ұзақ өмір сүрмейтінін айтады. «Кісі алатын бура»…
Кісі аты тершең,
Кісі киімі кіршең.
Кісі киімі кіршең.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның аты да, киімі де күнделікті қолданылғанда терге малданып…
Кісі бергені кісіге ырыс болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің берген дүниесі екінші адамға мәңгілік ырыс, тұрақты құт бола…
Кісіден сұрағанның екі көзі шығады,
Құдайдан сұрағанның екі бүйірі шығады.
Құдайдан сұрағанның екі бүйірі шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның біреуден қайта-қайта сұрана бермей, өз қажетіне өзі жауап іздеп, еңбек етіп…
Көбең мініс көтермейді,
Мәстек жүріс көтермейді.
Мәстек жүріс көтермейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — күйі жоқ, шолақ жорға ат ұзақ мінуге де, ауыр жүкті көтеруге де…
Көже деген тоқ ас,
Түре келсең жоқ ас.
Түре келсең жоқ ас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көженің тойымды, нәрлі ас екенін білдіреді. «Тоқ ас» деуі — көженің қарынды тез аштырмай…
Көкпар тартқандікі, қоян қаққандікі.
Негізгі мағынасы Көкпар тарту да, қоян қағу да — көп күш, ептілік, батылдық пен дәл қимыл керек болатын іс. Мақалдың…
Көктемде жерге түскен бір дән,
Күзгі күнгі мың дән.
Күзгі күнгі мың дән.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбектің, уақыттың және дұрыс мезгілде істелген істің қадірін айтады. Көктемде жерге түскен…
Көл жағалаған өлмес.
Негізгі мағынасы Көл жағалаған өлмес деген мақалдың тура мағынасы — суы бар, тіршілікке қолайлы көлдің маңында отырған…
Көлік жисаң атан жи,
қияға салсаң мойытпас.
Сауын жисаң бие жи,
Үш ай тоқсан болғанда,
Ариды деп ағытпас.
қияға салсаң мойытпас.
Сауын жисаң бие жи,
Үш ай тоқсан болғанда,
Ариды деп ағытпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мал таңдауда әр істің өз ыңғайы барын білдіреді. Егер ауыр жүк таситын көлік, шаруашылыққа…