Киім пішсең, кең піш,
Тарылтуы оңай;
Темір кессең, қысқа кес,
Ұзартуы оңай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — киім тіккенде оны кеңдеу пішсең, кейін тарылту оңай, ал темірді кескенде қысқалау кессең, қажет болса ұзартуға ыңғайлы деген ой. Астарлы мағынасы — кез келген істі асықпай, алдын ала ойлап орындау керек. Жұмысты тым шектен тыс тығыз, тар немесе кем қылсаң, оны түзету қиын болады. Демек, адам іс бастағанда болашақтағы өзгерісті, қажеттілікті ескеріп әрекет еткені дұрыс.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «киім» мен «темір» — өмірдегі әртүрлі істің символы. Киім пішу — жұмсақ, икемді нәрсені, ал темір кесу — қатты, өзгертуі қиын нәрсені білдіреді. «Кең піш» және «қысқа кес» деген тіркестер сақтықпен, есеппен жұмыс істеуді меңзейді. Мұнда шебердің тәжірибесі ғана емес, адамның өмірлік парасаты да көрінеді.
Қазіргі өмірде
Бұл нақылды құжат жазуда, жоспар құруда, киім таңдауда да қолдануға болады. Мысалы, студент курстық жұмысын бастапқыда кең жоспармен жазса, кейін қажет жерін қысқартып, түзетуі оңай болады. Ал тым тар жоспар жасаса, кейін толықтыру қиынға соғады.
Taryltýy ońaı;
Temir kesseń, qysqa kes,
Uzartýy ońaı.