Келеге түспеген бура керенау.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Келеге түспеген бура — үйірге қосылмай, көппен бірге жүрмеген, ырыққа көнбеген бура. Мұндай бураның керенау болуы оның жалқау, енжар, қыңыр күйін білдіреді. Мақалдың тура мағынасы — үйірден оқшау қалған бураның мінезі жүдеу, қимылы баяу, салғырт келеді. Астарлы мағынасы — адам да ортадан, тәртіптен, еңбек пен ортақ іске араласудан шет қалса, бойында жігер азайып, керенау, салғырт, енжар болып кетеді. Яғни, адамды алға сүйрейтін нәрсе — орта, тәртіп, мақсат және әрекет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы бура — қайратты, күшті жануардың бейнесі. Ал келеге түспеу — үйірге қосылмау, ортадан тыс қалу дегенді аңғартады. Керенау сөзі жалқаулықты, салғырттықты, сылбырлықты танытады. Халық бураның мінезі арқылы адам бойындағы тәртіпсіздік пен әрекетсіздікті бейнелеп отыр. Образ өте дәл: күш бар, бірақ бағыт жоқ болса, сол күш босқа кетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қоғамнан, ұжымнан, пайдалы ортадан шеттеп жүрген, жұмысқа немқұрайлы қарайтын адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір жас маман командамен араласпай, тапсырманы созып жүрсе, әріптестері: «Келеге түспеген бура керенау» деп ескертуі мүмкін. Бұл сөз адамды ортаға қосылып, белсенді болуға шақырады.