Кедейшілік шоқтығы - ертеңгі астың жоқтығы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал кедейшіліктің ең ауыр белгісі — ертеңгі күнге азықтың, ырыстың жетпеуі екенін айтады. Тура мағынасында адамда бүгінгі тамағы ғана болып, ертеңгі асқа сенім жоқ болса, ол таршылықтың қаншалықты қиын екенін көрсетеді. Астарлы мағынасы — жоқшылық адамның тынышын алып, ойы мен тіршілігін үнемі ертеңгі күннің қамына байлап қояды. Яғни, кедейшілік тек ақшаның аздығы емес, күнкөрістің тұрақсыздығы, уайым мен мұқтаждықтың көптігі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шоқтық» сөзі кедейшіліктің ең биік, ең көрініп тұрған тұсы деген ұғымды береді. Ал «ертеңгі астың жоқтығы» — күнкөрістің әлсіздігін, қоржынның бос екенін білдіретін бейнелі тіркес. Халық ертеңгі ас арқылы адамның тұрмыс жағдайын дәл суреттеген. Ас — тіршіліктің өзегі, сондықтан оның жоқтығы жоқшылықтың нақты белгісі ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тұрақты табысы жоқ, ай соңын әрең күтетін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыссыз жас отбасы күнделікті шығынын жаба алмай, қарызға кіріп кетсе, жұрт «кедейшілік шоқтығы — ертеңгі астың жоқтығы» деп жағдайдың ауырлығын меңзейді.