Ел алдында ебелек көшеді.

Күнде бір мақал

«Ел алдында ебелек көшеді.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Көш жолға шыққанда, алдыңғы жақта желмен домалап ебелек кетіп бара жатады: оны ешкім бастамаса да, көштен бұрын жүреді. Мақал осы көрініс арқылы жеңіл, салмақсыз адамды меңзейді: ондай кісі әр істің алдына шыға береді, бірінші сөйлейді, бірінші жүгіреді, бірақ артында ешнәрсе жоқ. Салмақты адам асықпай, көппен бірге қозғалады. Кейбір жерде мақал басқаша да түсініледі: үлкен оқиғаның алдында ұсақ белгілер бірінші көрінеді.

Образдар мен теңеулер

Ебелек — даладағы жусан мен бетеге арасында өсетін шөп; күзде кеуіп, түбінен үзіліп, желмен домалап кете береді, қаңбақ сияқты. Оның тамыры жоқ, бағыты жоқ, қай жаққа жел соқса, сонда барады. Сондықтан ебелек — тамырсыз, тұрақсыз, жеңіл адамның бейнесі. Көш — ұйымды, баяу қозғалатын, алдында көшбасы жүретін ел. Осы екеуін қатар қою күлкілі сурет береді: көшті бастап тұрған ақсақал емес, жел айдаған құрғақ шөп.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Ешкім сұрамай-ақ әр істің басына шығатын, қызба, мақтаншақ адам туралы мысқылмен айтылады. Тон — кекесін, әзіл. Бастамашыл, шын іскер адамға бұл мақалды айту әділетсіз, өйткені мақал ішінде түгі жоқ асығысты сынайды. Мысалы: «Жиналыс басталмай-ақ ол сөйлеп кетті, ел алдында ебелек көшеді деген осы».

Қолданылу жағдаяттары

— Тойда асабадан бұрын микрофонды алып, ұзақ сөйлеп кеткен жігітті үлкендер күле отырып осы мақалмен еске салады.
— Ауылдағы дауда жағдайды білмей жатып, бірінші болып айқай салған көршіні ақсақал тыныштандырады.
— Сыныптағы жарыста тапсырманы аяғына дейін оқымай, жауапты бірінші айтып қателескен оқушыға мұғалім күле қарайды.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Ел алдында ебелек көшеді. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
El aldynda ebelek kóshedi.