Ауыл туралы 82
Ауыл туралы мақал-мәтелдер: ел бірлігі, еңбек, салт-дәстүр мен ауыл тіршілігінің даналығын жинақтайды.
82
Мақал-мәтел
14.2K
Қаралым
173
Орташа
Сұрыптау:
Астың дәмін тұз келтірер,
Ауылдың сәнін қыз келтірер.
Ауылдың сәнін қыз келтірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — астың дәмін келтіретін тұз болса, ауылдың көркі мен ажарын кіргізетін...
Ел іші - алтын бесік.
**Негізгі мағынасы** «Ел іші — алтын бесік» деген мақал туған елдің, өскен ортаның қадірін білдіреді. Тура мағынасында...
Салт атты, сабау қамшылы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда салт мінген, қолында сабау қамшысы бар адамды суреттейді. Астарлы мағын...
Ауыл көркі - тал,
Дала көркі - мал.
Дала көркі - мал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауылдың сәні мен тіршілігі табиғи ортаға және шаруашылыққа байланысты екенін білдіреді....
Алысқа қой барады,
Ұзатылған қыз барады.
Ұзатылған қыз барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал алысқа кететін екі нәрсені — қойды және ұзатылған қызды — қатар қойып, екеуінің де елден...
Ел жағалай қонбаса,
Айдын шалқар көл жетім,
Қаптай көшкен елі жоқ,
Құлазыған жер жетім.
Айдын шалқар көл жетім,
Қаптай көшкен елі жоқ,
Құлазыған жер жетім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел мен жұрттың қадірін, бірліктің өмірдегі орнын терең білдіреді. Егер ел қоныстанып, тір...
Атамыз - Алаш , керегеміз - ағаш.
**Негізгі мағынасы** «Атамыз - Алаш, керегеміз - ағаш» деген мақал қазақ халқының біртұтас ел екенін, түп-тамыры мен ті...
Бір ауылда бір үй аш болса,
Бір ауыл аш болады.
Бір ауыл аш болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ауылдағы бір үйдің жағдайы нашарлап, аштыққа ұшыраса, ол бүкіл ауыл...
Ауыл сыйласа, сен де сыйла,
Әкеңнен қалған құл емес.
Ауыл сыйламаса, сен де сыйлама,
Ол патшаның ұлы емес.
Әкеңнен қалған құл емес.
Ауыл сыйламаса, сен де сыйлама,
Ол патшаның ұлы емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауыл адамдарының өзара сыйластығы мен қадірін жоғары қояды. Егер ауыл сені құрметтесе, се...
Ауылдан қырық қадам шыққасын
азамат мусәпір.
азамат мусәпір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ауылынан ұзап шықса, өзін жат жерде жүргендей сезінеді. Астарлы м...
Егінші мәрт,
Жер жомарт.
Жер жомарт.
**Негізгі мағынасы** Егінші еңбегімен елге ырыс әкелетін қадірлі адам деген ой айтылады. Мақалдың тура мағынасы — егін е...
Иті семіз, малы арық - жер азғаны,
Ынтымағы болмаса - ел азғаны.
Ынтымағы болмаса - ел азғаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: иттің семіз, ал малдың арық болуы — жердің тозғанын, шөбінің шүйгін бо...
Төсекте бас қосылған,
Төскейде мал қосылған.
Төскейде мал қосылған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір үйдің не бір ауылдың адамдары түнде бір төсекке жатып, күндіз бір...
Үркер мен Ай ауыл-үй қонысты,
Үркер мен Ай тоғысты.
Үркер мен Ай тоғысты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аспандағы Үркер мен Айдың бір мезетте көрінуі, яғни табиғат құбылысыны...
Ожырай көшсе орнынан ,
Жаппас қонар жұртына .
Жаппас қонар жұртына .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі бір өңірден екінші өңірге көшіп-қону, қоныс ауыстыру кезінде әр рудың, әр жұр...
Ең көп оқылған
Ел көркі - мал, өзен көркі - тал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де сәні мен берекесі өзіне тән құндылығында екенін айтады. Тура мағынада...
Қойшының қызы қой келгенде жүн түтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ісіне, тұрмыс-тіршілігіне жақын нәрсеге бейім болатынын білдіреді. Қойшының қы...
Қойшының қызы қой келгенде іс қылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қой бағатын адамның қызы қойдың келуін күтіп, мал шаруасына қатысты іс...
Ауыл болсаң, қауым бол.
**Негізгі мағынасы** «Ауыл болсаң, қауым бол» деген мақалдың тура мағынасы — ауыл атанған жерде жұрт бір үйдің баласынд...
Аз қойда айран бар, өре жоқ,
Аз елде азар бар, төре жоқ.
Аз елде азар бар, төре жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қойы аз үйде айран болғанмен, оны жиюға арналған өре болмайды; ел аз, ж...
«Ауыл туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі, еңбекке құрметі, ағайын-туысқа жақындығы мен елдік ұстанымын бейнелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл категорияда ауылдың берекесі, жердің қасиеті, ынтымақ пен ұйымшылдық секілді ұғымдар қысқа да нұсқа оймен жеткізіледі.
Ауыл тақырыбындағы даналық сөздер жас ұрпақты еңбекқорлыққа, қарапайымдыққа, үлкенді сыйлауға, көршімен тату болуға үндейді. Мұндағы мақал-мәтелдер күнделікті өмірден туғандықтан, тәрбиелік мәні жоғары әрі кез келген жағдайда ойды әсерлі жеткізуге көмектеседі.
Ауыл тақырыбындағы даналық сөздер жас ұрпақты еңбекқорлыққа, қарапайымдыққа, үлкенді сыйлауға, көршімен тату болуға үндейді. Мұндағы мақал-мәтелдер күнделікті өмірден туғандықтан, тәрбиелік мәні жоғары әрі кез келген жағдайда ойды әсерлі жеткізуге көмектеседі.