Өрісі жуық оттайды,
Ауылы жуық ас ішеді.
«Өрісі жуық оттайды, Ауылы жуық ас ішеді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: өрісі жақын мал бірге жайылады, ауылы жақын ел бірге ас ішіп, араласады. Астарлы мағынасы: көрші отырған, қонысы жақын адамдардың қарым-қатынасы жиі болады, сондықтан олардың арасы татулыққа, сыйластыққа, түсіністікке құрылуы керек. Жақындық тек қана қашықтық емес, ол — жауапкершілік пен әдептің де сыналатын жері.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «өріс» — мал жайылатын жер ғана емес, тіршілік кеңістігі, күнделікті аралас-құралас өмірдің белгісі. «Оттайды» сөзі малдың шөп жеп, жайылуын білдіреді. Ал «ас ішеді» деген тіркес елдің дастарқан басында, тұрмыс-тіршілікте бір-бірімен етене болатынын аңғартады. Яғни, мал да, адам да жақын ортада өмір сүрсе, бір-біріне кедергі келтірмей, үйлесім табуы тиіс.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал көршімен, аула тұрғындарымен, бір подъездегі адамдармен дұрыс қатынас орнатуға үндейді. Мысалы, көпқабатты үйде тұратын екі отбасы бір-бірінің тыныштығын сақтап, шуламай, қажет кезде көмектесіп жүрсе, сол — мақалдың қазіргі өмірдегі көрінісі. Жақын тұрған жұрттың татулығы бүкіл ортаға береке әкеледі.
Aýyly jýyq as ishedi.