Ақылды мен ақымақ туралы — 37-бет 1532
Сұрыптау:
Түйенің құйрығы жерге жетсе,
Ешкінің құйрығы көкке жетер.
Ешкінің құйрығы көкке жетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал дүниедегі тәртіп бұзылып, табиғи өлшем мен үйлесім өзгерсе, соның салдары әлсіз бен ұсақ…
Түйенің өзі түйе, құмалағы емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның, заттың не істің үлкен-кішілігін орнымен бағалауды ескертеді. Түйе — ірі, салмақты…
Түйенің табаны түскен жер.
Негізгі мағынасы Түйенің табаны түскен жер — керуен түйелері басып өткен, ізі қалған жер. Бұл толық сөйлем емес, тіркес…
Түйенің танығаны - жапырақ.
Негізгі мағынасы «Түйенің танығаны - жапырақ» деген мақал әркімнің өз болмысына, өресі мен әдетіне сай нәрсені ғана…
Түйені тұзға айда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйені тұзды жерге айдау. Түйе тұзды жақсы көретіндіктен, оны солай…
Күнде бір мақал
«Ақылды мен ақымақ туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Түйесі жоғалмағанның бәрі есті.
Негізгі мағынасы Түйесі жоғалмаған кісінің бәрі есті, сабырлы болып көрінеді дейді. Малы жоғалған адам абыржып…
Түйесі жоқ ауылға тайлақ атан көрінер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі жоқ ауылда тайлақ атан болып көрінеді, яғни ең қарапайым нәрсе де…
Түйе сойып, ешкі сойғаннан дәметеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адам түйе сойып тұрып, одан ешкі сойғандай ғана пайда күтеді. Астарлы…
Түйе торы болмас,
Сиыр шабдар болмас.
Сиыр шабдар болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе ешқашан торы түске, сиыр шабдар түске енбейді. Астарлы мағынасы — әр…
Түйе үстінен сирақ үйтеді.
Негізгі мағынасы Түйе үстінен сирақ үйтеді деген мақал біреудің қолындағы үлкен мүмкіндік пен мол игілікті қанағат…
Түймедей сөзден түйедей мін табады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам кейде болмашы, титтей сөздің өзін үлкейтіп, одан үлкен кінә іздеп, орынсыз ренжіп…
Түлкі бөрінің тілегін тілейді.
Негізгі мағынасы Түлкі бөрінің тілегін тілейді деген мақалдың тура мағынасы — түлкі қасқырдың амандығын, тілегін тілеп…
Түлкі жатарында жер таңдамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түлкі ұйықтайтын не тығылатын кезде қай жердің ыңғайлы екеніне көп…
Түлкіні құрылған қақпан ұстамайды,
Құруын тапқан ұстайды.
Құруын тапқан ұстайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — түлкі сияқты айлакер аңды кез келген қақпан ұстай бермейді; оны тек дұрыс…
Түлкінің ақыр тоқтайтыны -
Ішік сататын дүкен.
Ішік сататын дүкен.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түлкі ақырында ішік сататын дүкенге келіп тоқтайды. Астарлы мағынасы…
Түлкінің өз терісі өзіне жау.
Негізгі мағынасы «Түлкінің өз терісі өзіне жау» деген мақал адамның өз мінезі, айласы не қылығы ақырында өз басына зиян…
Түлкінің түсіне тауық кіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ойы мен тілегі оның табиғатына, әдетіне, не нәрсемен көп айналысатынына байланысты…
Түлкіні түн асырайды.
Негізгі мағынасы Түлкіні түн асырайды деген мақалдың тура мағынасы — түлкі түнде жемін тауып, тіршілігін сол уақытта…
Түлкі өз құйрығын куәлікке тартады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз пайдасына қарай сөзді бұрып, өз ісін өзі ақтауға тырысатынын білдіреді. Тура…
Түлкі түгінен жазады.
Негізгі мағынасы Түлкі түгінен жазады деген мақал адамның айласы мен қулығы туралы айтады. Тура мағынасында түлкі өз…
Түнемел қымыздың ашуы қатты.
Негізгі мағынасы Бір түн тұрып қалған қымыздың ашуы күшті болады — бұл күнделікті тұрмыстан алынған дәл бақылау…
Түрі игіден түңілме.
Негізгі мағынасы «Түрі игіден түңілме» деген мақал сыртқы келбетке, алғашқы әсерге қарап адамнан бірден безінбе дегенді…
Түс - түлкінің боғы.
Негізгі мағынасы Түс — түлкінің боғы сияқты түкке тұрғысыз нәрсе, оған сенудің қажеті жоқ. Адам түсінде қорқынышты не…
Тұғырына саңғыған сұңқар оңбас,
Үйірінен қаңғыған тұлпар оңбас.
Үйірінен қаңғыған тұлпар оңбас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өз тұғырына, өз мекеніне былғаныш түсірген сұңқар да, үйірінен адасқан…
Тұлпар бітпейді, бітсе кетпейді.
Негізгі мағынасы Тұлпар бітпейді, бітсе кетпейді деген мақалдың тура мағынасы — жақсы аттың тұқымы сирек туады, ал…
Тұлпар дүлдүлдігінен,
Адам білгірлігінен.
Адам білгірлігінен.
Негізгі мағынасы Тұлпар жүйріктігімен, адам білгірлігімен танылады. Мақалда етістік түсіп қалған, бірақ мағынасы анық…
Тұлпарды алтын тағамен тағаласа,
Есек емексіп аяғын көтереді.
Есек емексіп аяғын көтереді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тұлпардың аяғына алтын тағасы тағылса да, ол сол күйі тұлпар болып қалады…
Тұмылдырық таққан бұзаудай.
Негізгі мағынасы «Тұмылдырық таққан бұзаудай» деген мақал тура мағынасында — мұрнына тұмылдырық салынған бұзау сияқты…
Тұяғы бүтін тұлпар жоқ,
Қанаты бүтін сұңқар жоқ.
Қанаты бүтін сұңқар жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тұяғы да, қанаты да ешбір тұлпар мен сұңқарда түгел, мінсіз…
Тым биік болма,
Құлап сүйегің сынады.
Тым аласа болма,
Төбеңе әркім шығады.
Құлап сүйегің сынады.
Тым аласа болма,
Төбеңе әркім шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шектен шықпай, орта жолды ұстануды үйретеді. Тура мағынада «тым биік болсаң құлайсың…
Тынымсызды жұмсасаң, бүлдіріп келер,
Тынымдыны жұмсасаң, тындырып келер.
Тынымдыны жұмсасаң, тындырып келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жұмысқа қабілеті мен мінезін дұрыс тану керек екенін айтады. Тура мағынасында…
Тырнақ астынан кір іздеген.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің ісінен, сөзінен немесе мінезінен әйтеуір мін табуға, қасақана кінә іздеуге құмар…
Тышқан ініне кіре алмай жүріп,
Құйрығына қалжауыр байлар.
Құйрығына қалжауыр байлар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өз шамасын білмей, қолынан келмейтін іске ұрынатын адамды әжуалайды. Тура мағынада тышқан…
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағынасы…
Тышқанның да сауыры бар.
Негізгі мағынасы Тышқанның да сауыры бар деген мақал кез келген жаратылыстың өз жаратылысы, қорғаны не әлсіз болса да…
Тышқанның тәңірі - мысық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тышқан үшін ең үлкен қауіп те, ең ықпалды күш те — мысық. Астарлы…
Уайым - ердің қорғаны.
Негізгі мағынасы «Уайым - ердің қорғаны» деген мақал адамды ойланбай әрекет етуге емес, алдын ала сақтанып…
Үгітті ұққанға, ақылды жұққанға айт.
Негізгі мағынасы Үгітті ұғатын адамға, ақылды бойына жұғатын адамға айт. Үгіт — түсіндіру, иландыру, жөнге шақыру; ақыл…
Үзеңгі бауы алты қарыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында аттың үзеңгісіне тағылатын баудың алты қарыс, яғни өте ұзын екенін…
Үйде атан, түзде бура.
Негізгі мағынасы «Үйде атан, түзде бура» деген мақал адамның жағдайға қарай мінез көрсетіп, қай ортада болса, соған…