Тұяғы бүтін тұлпар жоқ,
Қанаты бүтін сұңқар жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тұяғы да, қанаты да ешбір тұлпар мен сұңқарда түгел, мінсіз болмайды. Астарлы мағынасы — бұл өмірде кемшіліксіз адам болмайды деген ой. Әр адамның өз әлсіздігі, мінi, шектеуі бар. Сондықтан біреуден тек мінсіздік күтпей, оның жақсы жағын да көре білу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы тұлпар — жүйрік, мықты, беделді адамды бейнелейді. Сұңқар — биікке самғайтын, еркін, алғыр жанның символы. Ал тұяқ пен қанаттың бүтін болмауы — сол ең жақсы дегеннің өзінде кемшілік кездесетінін көрсететін көркем ишара. Халық осы арқылы адамды түсінуге, кешірімшіл болуға, шектен тыс мінсіздік талап етпеуге шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымда, отбасында немесе достық қарым-қатынаста жиі қолданылады. Мысалы, бір қызметкер өте еңбекқор, бірақ кейде ұқыпсыз болса, оны бірден жоққа шығармай, жақсы қасиетін бағалап, кемшілігін сабырмен түзету керек. Демек, бұл мақал адамға төзім мен түсіністікке үйретеді.
Qanaty bútin suńqar joq.