Уайым - ердің қорғаны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Уайым - ердің қорғаны» деген мақал адамды ойланбай әрекет етуге емес, алдын ала сақтанып, жауапкершілікпен қимылдауға шақырады. Мұндағы уайым — бос күйзеліс емес, қауіп-қатерді сезіп, істің салдарын таразылайтын сергек ой. Асылында, ер азамат қиындықты елемей өтпейді, қайта қауіптің бетін ерте байқап, өзін де, елін де қорғай білетін болуы керек. Сондықтан уайым кейде әлсіздік емес, парасаттың белгісі ретінде танылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ер» сөзі батыл, жауапты, намысты адамды білдіреді. Ал «қорған» — адамды сыртқы қауіптен сақтайтын бекініс. Демек, уайым адамның ішкі қорғаны сияқты: ол ойды жинақтап, қателіктен, опық жеуден сақтайды. Мұнда уайым жау емес, дұрыс мөлшерде болса, ақылға қызмет ететін тетік ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, оқуда, отбасында асығыс шешім қабылдамау керек деген мағынада қолданылады. Мысалы, бір адам несие алар алдында табысын, шығынын, төлем қабілетін ойлап, бәрін есептесе, бұл — пайдалы уайым. Осындай алдын ала ойлану кейінгі қиындықтың алдын алады.